Gelişmiş Hücre Biçimlendirme

Gelişmiş hücre biçimlendirme (Advanced cell formatting), Excel'de hücrelerin içeriğini değiştirmeden görünümünü düzenleyen sayı biçimleri, renkler, yazı tipleri, kenarlıklar ve koşullu biçimlendirme gibi araçların bütünüdür. Bu araçlarla tutarları para birimi olarak, tarihleri istediğiniz düzende, yüzdeleri okunur biçimde gösterebilir ve önemli değerleri otomatik vurgulayabilirsiniz. Hücrelere yapılan biçimlendirme yalnızca görüntüyü etkiler; hücrede saklanan gerçek değer aynı kalır.

Hücreleri Biçimlendir penceresinde neler yapılır?​

Biçimlendirmek istediğiniz hücreleri seçip Ctrl+1 tuşlarına basın ya da sağ tıklayıp Hücreleri Biçimlendir (Format Cells) seçeneğini kullanın. Açılan pencerede şu sekmeler bulunur:

• Sayı: Sayı, para birimi, tarih, yüzde ve özel biçimler.
• Hizalama: Yatay ve dikey hizalama, metni kaydırma, hücreleri birleştirme ve metin yönü.
• Yazı Tipi: Yazı tipi, stil, boyut, renk ve altı çizili ya da üstü çizili görünüm.
• Kenarlık: Hücre kenarlarının çizgi türü ve rengi.
• Dolgu: Hücre arka plan rengi ve desenler.
• Koruma: Hücreyi kilitleme ve formülü gizleme ayarları; etkisi için sayfanın korunması gerekir.

Sık kullanılan seçeneklere Giriş (Home) sekmesindeki Yazı Tipi, Hizalama ve Sayı gruplarından da ulaşabilirsiniz. Bir hücrenin biçimini başka hücrelere taşımak için Giriş > Pano > Biçim Boyacısı (Home > Clipboard > Format Painter) düğmesini kullanın; düğmeye çift tıklarsanız birden fazla alana art arda uygulayabilirsiniz.

Özel sayı biçimi nasıl oluşturulur?​

Hücreleri Biçimlendir > Sayı > Özel (Number > Custom) bölümünde kendi biçim kodunuzu yazabilirsiniz. Temel kodlar şunlardır:

• 0: Zorunlu basamak; sayıda rakam yoksa sıfır gösterilir.
• #: İsteğe bağlı basamak; gereksiz sıfırları göstermez.
• Tırnak içi metin: Sayının yanına sabit bir yazı ekler, örneğin #.##0,00 "TL" kodu 1250,5 değerini 1.250,50 TL olarak gösterir.
• Tarih kodları: Türkçe Excel'de gün için gg, ay için aa, yıl için yyyy kullanılır; gg.aa.yyyy kodu tarihi 15.01.2025 düzeninde gösterir.

Binlik ve ondalık ayırıcı bilgisayarınızın bölgesel ayarlarına göre değişir; Türkçe ayarlarda binlik ayırıcı nokta, ondalık ayırıcı virgüldür. Bir biçim kodu en çok dört bölümden oluşabilir ve bölümler noktalı virgülle ayrılır: pozitif sayılar, negatif sayılar, sıfır ve metin. Yalnızca üç noktalı virgül yazarsanız hücrenin içeriği ekranda görünmez, ancak değer yine hücrede durur.
Tarih ve saatleri biçimlendirirken hücre değerinin aslında bir seri numarası olduğunu unutmayın; biçim yalnızca bu numaranın nasıl gösterileceğini belirler.

Koşullu biçimlendirme ile otomatik vurgulama​

Koşullu biçimlendirme, bir kurala uyan hücreleri otomatik olarak renklendirir. Giriş > Stiller > Koşullu Biçimlendirme > Yeni Kural (Home > Styles > Conditional Formatting > New Rule) yolunu izleyin ve Biçimlendirilecek hücreleri belirlemek için formül kullan (Use a formula to determine which cells to format) seçeneğini işaretleyin. Formül, seçili aralığın sol üst hücresine göre yazılır. Örneğin D2:E6 aralığını seçtiyseniz, gerçekleşme oranı yüzde 100'ün altında kalan satırları vurgulamak için kural formülü şöyle olur:
Sütun harfinin önündeki dolar işareti sütunu sabitler, satır numarası göreli kalır. Böylece kural aralıktaki her satırda o satırın D sütunundaki değerine bakar ve satırın tamamı aynı renkte boyanır. Kuralı ekledikten sonra Biçim düğmesiyle dolgu ya da yazı rengini seçin. Hazır seçenekler olarak Veri Çubukları, Renk Ölçekleri ve Simge Kümeleri de aynı menüde bulunur.

1. Tutar ve yüzde biçimleri​

Ürün, birim fiyat, adet ve iskonto bilgilerini girin. Birim fiyat ve tutar sütunlarına iki ondalıklı binlik ayırıcılı sayı biçimini, iskonto sütununa yüzde biçimini uygulayın.
Birim fiyat ve tutar sütunları binlik ayırıcılı ve iki ondalıklı görünür. İskonto sütunu 0,05 gibi ham değerler yerine yüzde olarak gösterilir. İlk satırın tutarı 54.150,00, tüm satırların toplamı 97.386,00 olarak hesaplanır. Biçim yalnızca görüntüyü etkiler; formüller hücrelerdeki gerçek değerlerle çalışır.

2. Tarihleri farklı düzenlerde gösterme​

Sipariş tarihlerini gerçek tarih olarak girin ve C sütununa gün.ay.yıl biçimini uygulayın. D ve E sütunlarında aynı tarihi uzun yazılı biçimde ve gün adıyla gösterin.
C sütunu gerçek tarih değeri tutar ve yalnızca görünümü sayı biçimiyle belirlenir. D2 hücresi tarihi 15 Ocak 2025 biçiminde, E2 hücresi ise gün adını Çarşamba olarak verir. METNEÇEVİR işlevinin sonucu metindir; bu nedenle D ve E sütunları tarih hesaplarında kullanılmamalı, hesaplar için C sütunu esas alınmalıdır.

3. Hedef takibinde koşullu vurgulama​

Satış temsilcilerinin hedef ve gerçekleşen tutarlarını girin. Gerçekleşme oranını yüzde biçiminde hesaplayın, durum sütununda sonucu yazıyla gösterin. Sonra D2:E6 aralığını seçip koşullu biçimlendirme kuralı olarak formülü ekleyin ve oranı yüzde 100'ün altında kalan satırlara dolgu rengi verin.
D sütunu oranı yüzde olarak gösterir; ilk temsilcinin oranı %115, durumu Hedefe ulaşıldı olarak çıkar. İkinci satırda oran %80 olduğundan durum Hedefin altında sonucunu verir. Koşullu biçimlendirme kuralındaki sütun harfi sabit olduğu için, oranı yüzde 100'ün altında kalan satırların hem oran hem durum hücreleri aynı renkte boyanır. Hedefler değiştiğinde renkler kendiliğinden güncellenir.

Sık sorulan sorular​

Hücre biçimi hücredeki değeri değiştirir mi?
Hayır. Biçim yalnızca görünümü değiştirir; örneğin iki ondalık gösterilen bir sayı hücrede tüm basamaklarıyla saklanır ve hesaplamalarda öyle kullanılır.

Hücrede neden çok sayıda diyez işareti görünüyor?
Sütun, içeriği göstermek için fazla dardır ya da tarih veya saat değeri negatiftir. Sütun genişliğini artırmak çoğu zaman sorunu çözer.

Biçimi başka hücrelere nasıl kopyalarım?
Kaynak hücreyi seçip Biçim Boyacısı düğmesine tıklayın, ardından hedef hücreleri seçin. Özel yapıştırmada yalnızca biçimleri yapıştırmayı da seçebilirsiniz.

Uyguladığım biçimleri nasıl temizlerim?
Hücreleri seçip Giriş > Düzenleme > Temizle > Biçimleri Temizle (Home > Editing > Clear > Clear Formats) yolunu kullanın. Bu işlem değerleri silmez, yalnızca biçimleri kaldırır.

Kullanırken dikkat edin​

• Biçim değeri yuvarlamaz: İki ondalık gösteren bir hücre, sayının tüm basamaklarını saklar. Toplamların ekranda tutmaması gibi sorunlar yaşarsanız değeri YUVARLA işleviyle gerçekten yuvarlayın.
• METNEÇEVİR sonucu metindir: Tarih ya da sayıyı METNEÇEVİR ile biçimlendirirseniz sonuç metin olur ve hesaplamalarda sorun çıkarabilir. Hesaplamaları özgün değer üzerinden yapın, metin sonucu yalnızca gösterim için kullanın.
• Biçim kodları dile göre değişir: METNEÇEVİR işlevindeki ve Özel sayı biçimindeki tarih kodları Excel'in dil sürümüne bağlıdır. Türkçe Excel'de gün gg, ay aa, yıl yyyy olarak yazılır; dosyayı farklı dilde bir Excel'de açacak kişilerle paylaşırken bunu hesaba katın.
• Birleştirilmiş hücrelerden kaçının: Hizalama sekmesindeki hücre birleştirme, sıralama, filtreleme ve formül kopyalamayı zorlaştırır. Başlıkları ortalamak için birleştirme yerine Seçimi Ortala hizalamasını tercih edin.
• Renkleri ölçülü kullanın: Çok fazla renk ve yazı stili vurgunun etkisini azaltır. Tekrar eden düzenler için Giriş sekmesindeki Hücre Stilleri ya da Tablo Olarak Biçimlendir seçeneklerini kullanarak tüm dosyada tutarlı bir görünüm sağlayın.
• İlgili konular:
  • Özellikler: Koşullu Biçimlendirme, Biçim Boyacısı, Hücre Stilleri, Tablo Olarak Biçimlendir, Hücreleri Biçimlendir penceresi.
  • İşlevler: METNEÇEVİR, EĞER, YUVARLA, TOPLA.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.