Microsoft Excel Hakkında Tüm Detayları Öğrenme

Excel ne işe yarar, temel özellikleri nelerdir​

• Koşullu Biçimlendirme: Giriş > Stiller > Koşullu Biçimlendirme (Home > Styles > Conditional Formatting) ile belirli bir koşula uyan hücreler otomatik renklendirilir. Hedefi aşan satışları yeşil, en düşük değerleri kırmızı göstermek tipik kullanımdır.
• Veri Doğrulama: Veri > Veri Araçları > Veri Doğrulama (Data > Data Tools > Data Validation) hücreye girilebilecek değeri sınırlar. Yalnız sayı, belirli bir tarih aralığı ya da açılır liste gibi kurallar tanımlayabilirsiniz.
• Filtre: Veri > Sırala ve Filtre > Filtre (Data > Sort & Filter > Filter) büyük listelerde yalnız ölçütlere uyan satırları gösterir; birden fazla sütunda aynı anda filtre uygulayabilirsiniz.
• Özet Tablo: Ekle > Tablolar > Özet Tablo (Insert > Tables > PivotTable) büyük veriyi bölgeye, ürüne ya da aya göre gruplayıp özetler. Satırlarda bir değişken, sütunlarda başka bir değişken olacak şekilde kurduğunuzda çapraz tablo elde edersiniz.
• Grafikler: Ekle > Grafikler (Insert > Charts) ile sütun, çizgi ve pasta gibi grafik türleriyle eğilimleri görsel olarak sunarsınız.
• Yazdırma ayarları: Sayfa Düzeni > Sayfa Yapısı (Page Layout > Page Setup) altında kenar boşluklarını, sayfa yönünü, yazdırma alanını ve her sayfada yinelenecek başlık satırlarını belirlersiniz.
• Sayfa ve hücre koruması: Gözden Geçir > Koru > Sayfayı Koru (Review > Protect > Protect Sheet) ile istenmeyen değişiklikleri engellersiniz. Hücreler varsayılan olarak kilitlidir; kilit yalnız sayfa korumaya alındığında etkili olur.

=A2>0

Excel'de en çok kullanılan işlevler​

• TOPLA (SUM): Aralıktaki sayıları toplar.
• ORTALAMA (AVERAGE): Aralıktaki sayıların ortalamasını verir.
• BAĞ_DEĞ_SAY (COUNT): Aralıkta kaç hücrenin sayı içerdiğini bulur.
• MAK (MAX) ve MİN (MIN): En büyük ve en küçük değeri döndürür.
• EĞER (IF): Bir koşulu denetler; koşul doğruysa bir değeri, değilse başka bir değeri döndürür.
• DÜŞEYARA (VLOOKUP): Tablonun en soldaki sütununda bir değeri arar ve aynı satırdaki başka bir sütundan sonuç getirir.
• BİRLEŞTİR (CONCATENATE): Birden fazla metni tek hücrede birleştirir. Aynı iş and işareti (&) ile de yapılabilir.
• SOLDAN (LEFT) ve SAĞDAN (RIGHT): Metnin başından ya da sonundan belirtilen sayıda karakter alır; kod, sicil ve telefon gibi alanları ayrıştırmada işe yarar.

=EĞER(B2>=5000;"Yüksek";"Normal")

=IF(B2>=5000,"Yüksek","Normal")

=BİRLEŞTİR(A2;" ";B2)

=CONCATENATE(A2," ",B2)

Excel VBA ve makro nedir​

• Makro kaydetme: Geliştirici > Kod > Makro Kaydet (Developer > Code > Record Macro) ile adımlarınızı kaydedersiniz. Geliştirici sekmesi görünmüyorsa Dosya > Seçenekler > Şeridi Özelleştir (File > Options > Customize Ribbon) bölümünden eklenir.
• VBA Düzenleyici: Alt+F11 tuşlarıyla açılır; makroları burada okur, düzenler ve sıfırdan yazarsınız.
• Modüller: Kodlar proje içinde modül adı verilen bölümlerde tutulur. Konularına göre birden fazla modül kullanmak büyük projeleri düzenli tutar.
• Döngüler ve koşullar: For...Next döngüsü bir işlemi satır satır tekrarlar, If...Then...Else ise duruma göre farklı işlem yapar.
• Kullanıcı tanımlı işlevler (UDF): Function ile yazılan ve sayfada hazır işlevler gibi çağrılan kendi işlevlerinizdir. Değer döndürmeyen işlemler için Sub kullanılır.
• UserForm (Kullanıcı Formları): Düğme, metin kutusu ve açılır liste içeren veri giriş pencereleri hazırlamanızı sağlar.
• Olay prosedürleri (Event): Hücre değişikliği ya da çalışma kitabının açılması gibi olaylara yanıt veren kodlardır; örneğin Worksheet_Change bir hücre değiştiğinde çalışır.
• Hata ayıklama (Debugging): VBA Düzenleyici'de F8 tuşuyla kodu satır satır çalıştırıp hatanın nerede oluştuğunu görebilirsiniz.
• Eklentiler (Add-ins): VBA ile hazırlanan kodlar eklenti olarak kaydedilip her açılışta kullanılabilir; yönetimi Dosya > Seçenekler > Eklentiler (File > Options > Add-ins) altındadır.

Function BrutTutar(Net As Double, Oran As Double) As Double
    BrutTutar = Net * (1 + Oran)
End Function

1. Temel işlevlerle satış özeti​

2. DÜŞEYARA ile fiyat listesinden değer getirme​

3. VBA ile stok durumunu satır satır yazma​

Sub DurumYaz()
    Dim ws As Worksheet
    Dim i As Long
    Set ws = ThisWorkbook.Worksheets("Stok Kontrol")
    For i = 2 To 7
        If ws.Cells(i, 2).Value < ws.Cells(i, 3).Value Then
            ws.Cells(i, 5).Value = "Sipariş ver"
        Else
            ws.Cells(i, 5).Value = "Yeterli"
        End If
    Next i
End Sub

Sık sorulan sorular​

• Excel ücretli mi? Masaüstü Excel, Microsoft 365 aboneliği ya da tek seferlik lisansla kullanılır. Excel'in web sürümü Microsoft hesabıyla ücretsiz açılabilir, ancak masaüstü sürümündeki bazı özellikleri içermez; örneğin VBA makroları web sürümünde çalıştırılmaz.
• Makro yazmak için programlama bilmek şart mı? Hayır. Makro kaydediciyle başlayıp oluşan kodu VBA Düzenleyici'de inceleyerek öğrenebilirsiniz. Karmaşık otomasyonlar için VBA bilgisi gerekir.
• Özet Tablo ile filtre arasındaki fark nedir? Filtre satırları gizleyip yalnız uyanları gösterir; Özet Tablo ise verileri toplama, sayma ve ortalama gibi hesaplarla gruplayıp yeni bir özet tablo üretir.
• Excel'e nereden başlamalıyım? Önce TOPLA, ORTALAMA ve EĞER gibi temel işlevleri, ardından filtre, Özet Tablo ve DÜŞEYARA gibi araçları öğrenin. Makrolar en son adım olarak kalabilir.

Kullanırken dikkat edin​

• Makro içeren dosyayı doğru biçimde kaydedin: Makro içeren çalışma kitabını xlsx biçiminde kaydederseniz kodlar silinir. Kaydederken Excel Makro İçerebilen Çalışma Kitabı (xlsm) biçimini seçin.
• DÜŞEYARA'da eşleşme türüne dikkat edin: Tam eşleşme için son bağımsız değişkeni YANLIŞ (FALSE) yazın; boş bırakırsanız ya da DOĞRU yazarsanız Excel sıralı veri varsayıp yaklaşık eşleşme arar ve yanlış sonuç verebilir. DÜŞEYARA yalnız tablonun en solundaki sütunda arar. Excel 2021 ve Microsoft 365'te bu sınırı olmayan ÇAPRAZARA (XLOOKUP) işlevi de bulunur.
• Veri Doğrulama yapıştırılan veriyi denetlemez: Veri Doğrulama kuralı, hücreye elle yazılan girişleri denetler. Başka bir yerden kopyalayıp yapıştırdığınız veri kuralı atlayabilir ve hücrenin doğrulama ayarını da değiştirebilir. Mevcut hatalı girişleri bulmak için Veri Doğrulama altındaki Hatalı Verileri Daire İçine Al komutunu kullanabilirsiniz.
• Sayfa koruma parolasını saklayın: Sayfayı parolayla korurken parolayı unutursanız korumayı kaldırmak kolay değildir. Parolayı güvenli bir yerde saklayın. Yalnız bazı hücrelerin düzenlenebilmesi için korumadan önce o hücrelerin Kilitli seçeneğini kapatın.
• Makro güvenliğine özen gösterin: Kaynağını bilmediğiniz dosyalardaki makroları etkinleştirmeyin. Makrolar dosyalarınıza ve bilgisayarınıza zarar verebilecek işlemler yapabilir. Kendi makrolarınızı güvendiğiniz bir klasörde saklayın.
• Makroyu ilk kez denerken yedek alın: Makrolar yaptığı değişiklikleri çoğunlukla Ctrl+Z ile geri aldırmaz. Yeni yazdığınız ya da kaydettiğiniz makroyu önce dosyanın bir kopyasında çalıştırın; hatalarda F8 ile satır satır ilerleyerek sorunu bulun.
• İlgili konular: Koşullu Biçimlendirme, Veri Doğrulama, Filtre, Özet Tablo, Sayfayı Koru, Makro Kaydet, VBA Düzenleyici, UserForm, EĞER, EĞERHATA, DÜŞEYARA, TOPLA, ORTALAMA, BAĞ_DEĞ_SAY, MAK, MİN, BİRLEŞTİR, SOLDAN, SAĞDAN.