Satırları ve Sütunları Tanıma

Satır ve sütun (row and column), Excel'de çalışma sayfasının ızgarasını oluşturan yatay ve dikey bölümlerdir: satırlar sayılarla, sütunlar harflerle adlandırılır. Bir satırla bir sütunun kesiştiği kutu hücredir ve her hücrenin adresi sütun harfi ile satır numarasından oluşur (ör. B3). Verilerinizi düzenli tutmak için satır ve sütun ekleme, silme, gizleme ve boyutlandırma işlemlerini bilmeniz yeterlidir.

Excel'de satır ve sütun nedir​

Excel çalışma sayfası, satırlar ve sütunlar oluşturan bir ızgaradan meydana gelir. Satırlar soldan sağa uzanır ve sayfanın solundaki sayılarla (1, 2, 3...) gösterilir. Sütunlar yukarıdan aşağıya uzanır ve sayfanın üstündeki harflerle (A, B, C...) gösterilir. Bir çalışma sayfasında 1.048.576 satır ve 16.384 sütun bulunur; son sütunun adı XFD'dir.

Genel kullanımda her satır bir kayıt (bir müşteri, bir ürün, bir gün), her sütun ise bir alan (ürün adı, fiyat, tarih) olarak düşünülür. Tablonun ilk satırına alan adlarını, altındaki satırlara kayıtları yazmak sıralama, süzme ve formül işlemlerini kolaylaştırır.

Bir hücrenin adresi önce sütun harfi, sonra satır numarasıdır. B3, B sütunu ile 3. satırın kesiştiği hücreyi gösterir. Adresi formülle üretmek için şu yapıyı kullanabilirsiniz:
SATIR (ROW) ve SÜTUN (COLUMN) işlevleri başvurunun satır ve sütun numarasını verir. ADRES (ADDRESS) işlevi bu iki sayıdan hücre adresini metin olarak oluşturur; son bağımsız değişken olan 4, göreli başvuru (dolar işaretsiz) üretir.

Sütun başlıkları harf yerine sayı görünüyorsa R1C1 başvuru stili açıktır. Bunu Dosya > Seçenekler > Formüller (File > Options > Formulas) bölümündeki R1C1 başvuru stili (R1C1 reference style) kutusundan değiştirebilirsiniz.

Satır ve sütun ekleme, silme ve gizleme​

Satır veya sütun eklemek ve silmek için önce ilgili satır numarasına ya da sütun harfine tıklayarak tamamını seçin. Ardından şu yollardan birini kullanın:

• Sağ tıklama: Seçili başlığa sağ tıklayıp Ekle (Insert) ya da Sil (Delete) komutunu seçin.
• Şerit: Giriş > Hücreler > Ekle (Home > Cells > Insert) altındaki Sayfa Satırları Ekle veya Sayfa Sütunları Ekle komutunu kullanın. Silmek için aynı gruptaki Sil düğmesini kullanın.
• Klavye: Ctrl+Shift+Artı ekler, Ctrl+Eksi siler. Satırın tamamını seçmek için Shift+Boşluk, sütunun tamamını seçmek için Ctrl+Boşluk tuşlarını kullanın.

Yeni satır, seçili satırın üstüne; yeni sütun, seçili sütunun soluna eklenir. Aynı anda birden fazla satır eklemek istiyorsanız eklemek istediğiniz sayıda satırı seçip Ekle komutunu uygulayın.

Verileri silmeden gizlemek için satırı ya da sütunu seçip sağ tıklayın ve Gizle (Hide) komutunu seçin. Kısayol olarak satır için Ctrl+9, sütun için Ctrl+0 kullanılabilir. Gizli bölgeyi geri getirmek için gizli alanın iki yanındaki satır ya da sütunları seçip sağ tıklayın ve Göster (Unhide) komutunu seçin.

Satır yüksekliği ve sütun genişliğini ayarlama​

Satır yüksekliğini ve sütun genişliğini fareyle ya da sayı girerek ayarlayabilirsiniz:

• Fareyle: Satır numaraları ya da sütun harfleri arasındaki çizgiyi sürükleyin.
• Kesin değer girerek: Satırı veya sütunu seçip sağ tıklayın, Satır Yüksekliği (Row Height) ya da Sütun Genişliği (Column Width) komutunu seçin ve değeri yazın. Aynı komutlara Giriş > Hücreler > Biçim (Home > Cells > Format) menüsünden de ulaşırsınız.
• Otomatik sığdırma: Başlıklar arasındaki çizgiye çift tıklayın ya da Biçim menüsündeki Satır Yüksekliğini Otomatik Sığdır (AutoFit Row Height) ve Sütun Genişliğini Otomatik Sığdır (AutoFit Column Width) komutlarını kullanın.

Satır yüksekliği punto cinsinden, sütun genişliği ise standart yazı tipiyle sığabilecek karakter sayısı cinsinden verilir. Birçok satırın ya da sütunun boyutunu eşitlemek için hepsini birlikte seçip tek bir değer girmeniz yeterlidir. Sütun yeterince geniş değilse sayılar hücrede diyez işaretleriyle dolu görünür; sütunu genişletince değer okunur hale gelir.

Satır ve sütun numaralarını formüllerde koordinat gibi kullanabilirsiniz. Örneğin İNDİS ve KAÇINCI işlevleriyle bir satır ile bir sütunun kesişimindeki değeri bulmak, aşağıdaki örneklerde gösterilmiştir.

1. Satır ve sütun numarasını formülle bulma​

Bir ürün listesinde stok değerlerinin bulunduğu hücrelerin satır numarasını, sütun numarasını ve adresini formüllerle üretiyoruz. Formüller C2:E5 aralığına yazılmıştır.
Cetvel ürününün stok hücresi için satır numarası 5, sütun numarası 2 ve adresi B5 olarak hesaplanır. Satır eklediğinizde ya da sildiğinizde bu numaralar kendiliğinden güncellenir; çünkü formül hücrenin o anki konumunu okur.

2. Kayıt ve alan sayısını sayma​

Altı kişilik personel listesinde kaç satır (kayıt) ve kaç sütun (alan) bulunduğunu SATIRSAY ve SÜTUNSAY işlevleriyle buluyoruz. Sonuçlar tablonun altındaki özet satırlarında yer alır.
Kayıt sayısı 6, alan sayısı 4 bulunur. Veri bölgesindeki toplam hücre sayısı satır ve sütun sayısının çarpımı olduğundan 24 olarak hesaplanır. Listeye yeni bir personel satırı ekleyip aralıkları genişlettiğinizde sayılar da değişir.

3. Satır ve sütun kesişimindeki değeri bulma​

Şehirlerin aylık satışlarını içeren tabloda, B7 hücresindeki şehir ile B8 hücresindeki ayın kesiştiği değeri İNDİS ve KAÇINCI işlevleriyle getiriyoruz. KAÇINCI işlevleri satır ve sütun sırasını bulur, İNDİS bu konumdaki değeri verir.
İlk KAÇINCI işlevi şehri A2:A5 aralığında, ikinci KAÇINCI işlevi ayı B1:D1 aralığında bularak satır ve sütun sırasını verir. İNDİS bu iki sıranın kesiştiği hücreyi okur ve B9 hücresinde 805 sonucunu üretir. B7 ve B8 hücrelerine başka bir şehir ve ay yazdığınızda sonuç buna göre değişir.

Sık sorulan sorular​

• Excel'de kaç satır ve sütun vardır? Bir çalışma sayfasında 1.048.576 satır ve 16.384 sütun bulunur. Son sütun XFD, son satır 1048576 numaralıdır.
• Sütun başlıkları neden harf yerine sayı görünüyor? R1C1 başvuru stili açıktır. Dosya > Seçenekler > Formüller bölümünde bu kutunun işaretini kaldırın.
• Gizli satırları nasıl geri getiririm? Gizli satırın hemen üstündeki ve altındaki satırları seçin, sağ tıklayın ve Göster komutunu uygulayın. Sütunlarda da aynı adımlar geçerlidir.
• Eklediğim satır neden yanlış yere geliyor? Excel yeni satırı seçili satırın üstüne, yeni sütunu seçili sütunun soluna ekler. Doğru satırı ya da sütunu seçtiğinizden emin olun.

Kullanırken dikkat edin​

• Ekleme yönüne dikkat edin: Excel yeni satırı seçili satırın üstüne, yeni sütunu seçili sütunun soluna ekler. Tablonun sonuna satır eklemek istiyorsanız son kayıttan sonraki boş satırı seçin.
• Silme formülleri bozabilir: Bir formülün başvurduğu satırı ya da sütunu sildiğinizde formül #BAŞV! (#REF!) hatası verebilir. Silmeden önce o satır ve sütundaki verilere başka hücrelerin bağlı olup olmadığını kontrol edin.
• Gizlemek silmek değildir: Gizlenen satır ve sütunlardaki veriler dosyada durmaya devam eder ve formüllerde kullanılır. Dosyayı paylaşmadan önce gizli alanlarda saklı kalmasını istemediğiniz veri olup olmadığına bakın.
• Boyut sınırları: Bir satırın yüksekliği en fazla 409 punto, bir sütunun genişliği en fazla 255 karakter olabilir. Birleştirilmiş hücre içeren satırlarda otomatik satır yüksekliği beklendiği gibi çalışmayabilir; yüksekliği elle ayarlayın.
• Başlıkları sabit tutun: Uzun listelerde ilk satırın kaydırırken görünür kalması için Görünüm > Pencere > Bölmeleri Dondur (View > Window > Freeze Panes) komutunu kullanın.
• İlgili konular: SATIR, SÜTUN, SATIRSAY, SÜTUNSAY, ADRES, İNDİS ve KAÇINCI işlevleri; Giriş sekmesindeki Hücreler grubu (Ekle, Sil, Biçim); Gizle ve Göster komutları; Bölmeleri Dondur özelliği; R1C1 başvuru stili.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.