Genel Bakış
Çalışma Kitabı (Workbook), Excel'de verilerinizi, formüllerinizi, grafiklerinizi ve ayarlarınızı tek dosyada tutan ana belgedir. İçinde bir ya da daha fazla çalışma sayfası bulunur ve bilgisayarınıza .xlsx gibi biçimlerde kaydedilir. Excel'de yaptığınız her işlem, açık olan bir çalışma kitabının içinde gerçekleşir.
Kaynak kitap açıkken Excel yolu otomatik kısaltır. Kaynak kitap kapalıyken tam yol görünür.
ThisWorkbook ile ActiveWorkbook her zaman aynı kitabı göstermez. Birden fazla kitapla çalışan makrolarda hedef kitabı açıkça belirtmeniz hatayı önler.
B2 hücresi bu sayfanın kitaptaki sırasını (1), B3 hücresi kitaptaki toplam sayfa sayısını (3) gösterir. Kitaba yeni sayfa eklediğinizde B3 değeri kendiliğinden güncellenir. Makro ayrıca kitabın Başlık ve Yazar özelliklerini doldurur, bunları Dosya > Bilgi bölümünde görebilirsiniz.
D2 hücresi dizüstü bilgisayarın KDV dahil tutarını (39.000,00), D3 hücresi kulaklığın KDV dahil tutarını (2.220,00) verir. NetTutarlar adı kitap kapsamındadır; Formüller > Tanımlı Adlar > Ad Yöneticisi (Formulas > Defined Names > Name Manager) penceresinde Kapsam sütununda Çalışma Kitabı olarak görünür. Bu nedenle kitaptaki her sayfadan bu adla aralığa başvurabilirsiniz.
D2 hücresi İstanbul'un iki aylık toplamını (263.000,00), D3 hücresi Ankara'nın toplamını (163.500,00) verir. Yapı korunduğu için sayfa sekmesine sağ tıkladığınızda Ekle, Sil, Yeniden Adlandır gibi komutlar pasif görünür. Hücre içeriğini düzenlemek ise serbesttir. Korumayı kaldırmak için aynı komuta yeniden tıklayın.
Oluşturma, açma ve kaydetme
Çalışma kitabıyla ilgili temel komutlar Dosya (File) menüsünde toplanır. Sık kullanılan işlemler şunlardır:- Yeni kitap açmak: Dosya > Yeni > Boş Çalışma Kitabı (File > New > Blank workbook) yolunu izleyin ya da Ctrl+N tuşlarına basın.
- Var olan kitabı açmak: Dosya > Aç (File > Open) yolunu kullanın ya da Ctrl+O tuşlarına basın.
- Kaydetmek: Ctrl+S tuşları kitabı kaydeder. Kitap ilk kez kaydediliyorsa ad ve konum sorulur.
- Farklı kaydetmek: F12 tuşu Farklı Kaydet (Save As) penceresini açar. Buradan dosya adını, konumunu ve biçimini değiştirebilirsiniz.
- Kitabı kapatmak: Ctrl+W ya da Ctrl+F4 tuşları etkin çalışma kitabını kapatır, Excel açık kalır.
- Açık kitaplar arasında geçmek: Ctrl+Tab ya da Ctrl+F6 tuşlarını kullanın. Şeritten Görünüm > Pencereyi Değiştir (View > Switch Windows) komutu da aynı işi yapar.
- Aynı kitabı iki pencerede görmek: Görünüm > Yeni Pencere (View > New Window) komutunu kullanın.
Çalışma kitabının yapısı ve sınırları
Bir çalışma kitabı, çalışma sayfalarının ve grafik sayfalarının bağlı olduğu bir kapsayıcıdır. Sayfaların dışında kitap düzeyinde şu öğeleri de barındırır: tanımlı adlar, hücre stilleri, tema, dış bağlantılar, belge özellikleri ve (.xlsm biçiminde) makrolar.- Sayfa sayısı: Bir kitaptaki sayfa sayısını yalnızca bilgisayarınızın kullanılabilir belleği sınırlar.
- Sayfa boyutu: Her çalışma sayfası 1.048.576 satır ve 16.384 sütundan (XFD sütununa kadar) oluşur.
- Sayfa adı: En fazla 31 karakter olabilir. Adda \ / ? * [ ] : karakterleri kullanılamaz.
- Gizli sayfalar: Sayfa sekmesine sağ tıklayıp Gizle (Hide) seçeneğiyle sayfayı gizleyebilirsiniz. Gizli sayfadaki veriler formüllerde kullanılmaya devam eder.
- Yapıyı koruma: Gözden Geçir > Çalışma Kitabını Koru (Review > Protect Workbook) komutu sayfa ekleme, silme, taşıma, gizleme ve yeniden adlandırmayı engeller. Bu koruma hücre içeriğini kilitlemez.
='C:\Raporlar\[Satis.xlsx]Ocak'!$A$1Dosya biçimleri
Kitabı kaydederken seçtiğiniz biçim, içeriğin nasıl saklanacağını belirler:- .xlsx: Excel'in varsayılan, makro içermeyen biçimidir.
- .xlsm: VBA makrolarını saklayabilen biçimdir. Makro içeren bir kitabı .xlsx olarak kaydederseniz makrolar kaybolur.
- .xlsb: İkili biçimdir. Büyük dosyalarda daha küçük boyut ve daha hızlı açılma sağlar.
- .xls: Excel 97-2003 biçimidir. Yalnızca 65.536 satır ve 256 sütun destekler, yeni özelliklerin bir kısmı kaybolabilir.
- .xltx / .xltm: Şablon biçimleridir. Şablondan yeni kitap açıldığında özgün şablon dosyası değişmez.
- .csv: Çalışma kitabı biçimi değil, düz metin biçimidir. Yalnızca etkin sayfayı saklar, biçimlendirme ve formülleri taşımaz.
VBA'da çalışma kitabı
VBA'da çalışma kitabı Workbook nesnesidir. Açık kitapların tümü Workbooks koleksiyonunda bulunur. ThisWorkbook kodun yazılı olduğu kitabı, ActiveWorkbook ise o anda etkin olan kitabı gösterir. Yeni kitap eklemek için Workbooks.Add, var olan kitabı açmak için Workbooks.Open yöntemi kullanılır. Aşağıdaki kod yeni bir kitap oluşturur, kaydeder ve kapatır:
VBA
4 satır
Dim kt As Workbook
Set kt = Workbooks.Add
kt.SaveAs ThisWorkbook.Path & "\Yeni.xlsx"
kt.Close SaveChanges:=False1. Kitaptaki sayfa sayısını ve sayfa sırasını bulma
Bu örnekte kitabın belge özellikleri (başlık ve yazar) ayarlanır. SAYFA (SHEET) işlevi formülün bulunduğu sayfanın sırasını, SAYFALAR (SHEETS) işlevi ise kitaptaki toplam sayfa sayısını verir. Excel'de B2 ve B3 hücrelerine formülleri yazmanız yeterlidir. Belge özelliklerine Dosya > Bilgi (File > Info) bölümünden bakabilirsiniz.Çalışma Kitabı
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | |
|---|---|---|
| 1 | Bilgi | Değer |
| 2 | Bu sayfanın sırası | 1 |
| 3 | Kitaptaki sayfa sayısı | 3 |
Kitap BilgisiExcelDepo v1.0.0
2. Kitap kapsamlı ad tanımlama
Tanımlı adlar çalışma kitabı düzeyinde saklanır. Bu örnekte net tutar sütunu için kitap kapsamında bir ad oluşturulur. Excel'de B2:B6 aralığını seçip Formüller > Tanımlı Adlar > Ad Tanımla (Formulas > Defined Names > Define Name) yoluyla ad verebilirsiniz. D sütunundaki formül net tutara KDV oranını ekler.Çalışma Kitabı
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ürün | Net Tutar | KDV Oranı | KDV Dahil Tutar |
| 2 | Dizüstü Bilgisayar | 32.500,00 | 20% | 39.000,00 |
| 3 | Kulaklık | 1.850,00 | 20% | 2.220,00 |
| 4 | Yazıcı | 6.400,00 | 20% | 7.680,00 |
| 5 | Monitör | 8.750,00 | 20% | 10.500,00 |
| 6 | Klavye | 950,00 | 20% | 1.140,00 |
Satış ListesiExcelDepo v1.0.0
3. Çalışma kitabının yapısını koruma
Kitabın yapısı korunduğunda sayfa eklenemez, silinemez, taşınamaz ve yeniden adlandırılamaz. Excel'de bunu Gözden Geçir > Çalışma Kitabını Koru (Review > Protect Workbook) komutuyla, Yapı seçeneği işaretliyken yaparsınız. Bu örnekte koruma parolasız kurulur. Tablodaki D sütunu iki aylık satışı toplar.Çalışma Kitabı
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Şehir | Ocak | Şubat | Toplam |
| 2 | İstanbul | 125.000,00 | 138.000,00 | 263.000,00 |
| 3 | Ankara | 84.000,00 | 79.500,00 | 163.500,00 |
| 4 | İzmir | 67.500,00 | 71.200,00 | 138.700,00 |
| 5 | Bursa | 42.300,00 | 45.100,00 | 87.400,00 |
| 6 | Antalya | 38.900,00 | 41.750,00 | 80.650,00 |
Korumalı KitapExcelDepo v1.0.0
Kullanırken dikkat edin
- Çalışma kitabı ile çalışma sayfası aynı şey değildir: Çalışma kitabı dosyanın kendisidir, çalışma sayfası ise bu dosyanın içindeki ızgara sekmesidir. "Excel dosyası" denince kastedilen çalışma kitabıdır. Sayfa sekmeleri o kitabın alt öğeleridir.
- Makro içeren kitabı doğru biçimde kaydedin: Makro içeren bir kitabı .xlsx olarak kaydetmeye çalışırsanız Excel uyarı verir. Uyarıya Evet derseniz makrolar silinir. Makroları korumak için biçim olarak Excel Makro Etkin Çalışma Kitabı (.xlsm) seçin.
- Dış bağlantılar kopabilir: Başka bir kitaba başvuran formüller, kaynak kitap taşındığında ya da yeniden adlandırıldığında güncellenemez. Veri > Bağlantıları Düzenle (Data > Edit Links) penceresinden kaynak dosyayı yeniden gösterebilir ya da bağlantıyı kesebilirsiniz.
- Otomatik kurtarma ve sürümler: Dosya > Seçenekler > Kaydet (File > Options > Save) bölümünde otomatik kurtarma bilgisinin kaç dakikada bir kaydedileceğini ayarlayabilirsiniz. Bu özellik düzenli kaydetmenin yerini tutmaz. Kapatırken kaydetmediğiniz kitaplar için Excel bazen kurtarılmış sürüm sunar.
- Parolayı unutmayın: Kitap yapısını bir parolayla korur ve parolayı unutursanız Excel parolayı kurtarmanıza yardımcı olmaz. Parolayı güvenli bir yerde saklayın. Yapı koruması ile sayfa koruması farklı özelliklerdir; hücre içeriğini kilitlemek için çalışma sayfasını ayrıca korumanız gerekir.
- Ad ve kapsam: Ad Yöneticisi'nde Kapsam sütunu Çalışma Kitabı olan adlar kitaptaki tüm sayfalardan kullanılır. Kapsamı belirli bir sayfa olan adlar yalnızca o sayfada doğrudan kullanılabilir. Aynı adı farklı sayfalarda ayrı kapsamlarla tanımlamak mümkündür, ancak karışıklığa yol açabilir.
- İlgili konular:
- Çalışma Sayfası: Kitabın içindeki hücre ızgarası sekmeleri
- Hücre ve Aralık: Verinin tutulduğu temel birimler
- Ad Yöneticisi: Kitap kapsamlı adların yönetimi
- Çalışma Kitabını Koru: Kitap yapısını koruma
- Bağlantıları Düzenle: Dış kitap başvurularını yönetme
- SAYFA ve SAYFALAR: Sayfa sırasını ve sayfa sayısını veren işlevler
- Workbook, Workbooks, ThisWorkbook, ActiveWorkbook: VBA'da çalışma kitabı nesneleri
