Hücre Başvurularıyla Sayfalar Arası Hesaplama Yapma

Sayfalar arası hesaplama (cross-sheet calculation), bir formülde başka bir çalışma sayfasındaki hücrelere sayfa adı, ünlem işareti ve hücre adresiyle başvurarak sonuç üretmenizi sağlar. Veriyi tek yerde tutup özet, rapor ve analiz sayfalarında bu hücrelere başvurduğunuzda kaynak veri değiştikçe sonuçlar da kendiliğinden güncellenir. Bu sayfada başvuru yazımını, başvuru türlerini ve çok sayfalı toplama yöntemlerini örneklerle bulacaksınız.

Başka sayfadaki hücreye nasıl başvurulur?​

Başka bir sayfadaki hücreye başvurmak için sayfa adını yazar, ardından ünlem işareti ve hücre adresini eklersiniz. Örneğin Fiyatlar sayfasındaki B2 hücresini bulunduğunuz sayfadaki C2 ile çarpmak için şunu yazarsınız:
Adresi elle yazmak zorunda değilsiniz. Hücreye eşittir işaretini yazdıktan sonra alttaki sayfa sekmesine tıklayın, istediğiniz hücreyi seçin ve Enter tuşuna basın; Excel başvuruyu sizin için oluşturur.
Sayfa adında boşluk ya da noktalama işareti varsa veya ad rakamla başlıyorsa, ad tek tırnak işareti içine alınır. Seçerek başvurduğunuzda Excel bunu kendisi ekler. Elle yazarken şu biçimi kullanın:
Başka bir çalışma kitabındaki hücreye de başvurabilirsiniz. Bu durumda kitap adı köşeli parantez içinde sayfa adından önce gelir. Kaynak kitap kapalıysa Excel dosya yolunu da başvuruya ekler.

Sayfalar arasında toplama ve çok sayfalı hesaplama​

Sayfalar arasında yalnızca tek hücre değil, aralık da kullanabilirsiniz. Satislar sayfasındaki B2:B20 aralığını toplamak için:
Ay adıyla ayrılmış ve yapısı aynı olan sayfalarda (Ocak, Şubat, Mart gibi) her sayfadaki aynı hücreyi toplamak için 3B başvuru (3D reference) kullanılır. İlk ve son sayfa adı iki nokta üst üste ile ayrılır:
Bu formül, sekme sırasında Ocak ile Mart arasında kalan tüm sayfaların B2 hücrelerini toplar. Bu iki sayfanın arasına sonradan eklediğiniz sayfa kapsama girer, aralığın dışına taşıdığınız sayfa kapsamdan çıkar. 3B başvuru TOPLA, ORTALAMA, MAK, MİN ve BAĞ_DEĞ_SAY gibi işlevlerle kullanılabilir.

Göreceli, mutlak ve karma başvurular​

Formülü kopyaladığınızda başvurunun nasıl davranacağını dolar işareti belirler:

• Göreceli başvuru (B2): Formül kopyalandığında satır ve sütun, kopyalanan yere göre kayar.
• Mutlak başvuru ($B$2): Satır ve sütun sabittir; oran ya da katsayı gibi tek bir hücreye hep aynı şekilde başvurur.
• Karma başvuru ($B2 veya B$2): Yalnızca sütun ya da yalnızca satır sabittir.

Bu kurallar sayfalar arası başvurularda da geçerlidir; kopyalamada sayfa adı sabit kalır, yalnızca hücre adresi kayar. Başka sayfadaki sabit bir orana şöyle başvurursunuz:
Başvuruyu formül çubuğunda seçip F4 tuşuna bastığınızda başvuru sırayla mutlak, satırı sabit, sütunu sabit ve göreceli biçimlere döner.

1. Sabit orana mutlak başvuru​

Net tutarlar B sütununda, hesaplamada kullanılacak oran ise tek bir hücrede (E2) tutulur. Oran örnek amaçlıdır; gerçek hesaplarda güncel mevzuatı esas alın. C2 hücresine oranı mutlak başvuruyla bağlayan bir formül, D2 hücresine genel toplam formülü yazılır ve ikisi aşağı doğru kopyalanır.
C2 hücresinde hesaplanan tutar 45,00, D2 hücresindeki genel toplam 495,00 olur. Formül aşağı kopyalandığında B2 satırdan satıra kayar, $E$2 ise sabit kalır; C6 hücresi 90,00 sonucunu verir. Oranı başka bir sayfadaki bir hücrede tutmak isterseniz formülde yalnızca E2 yerine sayfa adı ve ünlem işaretiyle yazılan adresi kullanırsınız, kopyalama davranışı aynı kalır.

2. Karma başvuruyla indirim tablosu​

B sütununda liste fiyatları, 1. satırda indirim oranları yer alır. C2 hücresindeki formülde fiyat sütunu ($B) ve oran satırı (C$1) karma başvuruyla sabitlenir; formül tüm tabloya tek seferde kopyalanır.
Masa Lambası için C2 hücresi 304,00, E2 hücresi 272,00 sonucunu verir. Ofis Koltuğu için en yüksek indirimli fiyat 2.635,00 olur. Formülde $B2 ifadesi sütunu, C$1 ifadesi satırı sabit tuttuğu için aynı formülü sağa ve aşağı kopyalamak yeterlidir. Fiyatlar başka bir sayfada duruyorsa $B2 yerine Fiyatlar!$B2 yazılır; sayfa adı kopyalamada değişmez.

3. Aylık değerleri toplayıp pay hesaplama​

Üç aylık satışlar şube bazında listelenmiştir. E sütunu aylık değerleri toplar, 6. satır genel toplamı verir, F sütunu ise her şubenin genel toplamdaki payını mutlak başvuruyla hesaplar. Aylar ayrı sayfalarda tutulsaydı aynı toplama işlemi sayfa başvuruları ya da 3B başvuruyla yapılırdı.
İstanbul şubesinin üç aylık toplamı 398.000,00, genel toplam 990.500,00 olarak hesaplanır. İstanbul'un payı %40, Bursa'nın payı %13 çıkar; pay sütununun toplamı %100 olmalıdır. Aylar Ocak, Şubat ve Mart adlı ayrı sayfalarda tutulsaydı, her sayfada aynı hücreye karşılık gelen değerleri tek formülle toplamak için 3B başvuru kullanılırdı; bu başvuru Ocak:Mart!B2 biçiminde yazılır.

Sık sorulan sorular​

• Sayfanın adını değiştirirsem formüller bozulur mu? Hayır. Excel, sayfayı yeniden adlandırdığınızda aynı kitaptaki formülleri otomatik olarak günceller.
• Başvurulan sayfayı silersem ne olur? Formül #BAŞV! (#REF!) hatası verir. Silmeden önce o sayfaya başvuran formülleri kontrol edin.
• Sayfa adını bir hücreden alarak başvuru yapabilir miyim? Evet, DOLAYLI işleviyle metin olarak oluşturulan adrese başvurabilirsiniz. Ancak bu işlev her hesaplamada yeniden çalışır ve büyük dosyalarda yavaşlatabilir.
• Başka kitaba verdiğim bağlantıları nereden yönetirim? Veri > Sorgular ve Bağlantılar > Bağlantıları Düzenle (Data > Queries & Connections > Edit Links) komutuyla kaynak kitapları görebilir, güncelleyebilir ya da değiştirebilirsiniz.

Kullanırken dikkat edin​

• Sayfa adındaki özel karakterlere dikkat edin: Sayfa adında boşluk ya da noktalama işareti varsa adı tek tırnak işareti içine almanız gerekir. Formülü hücre seçerek oluşturursanız Excel tırnakları kendisi ekler. Elle yazdığınız formül hata veriyorsa önce bu noktayı kontrol edin.
• Sayfa silme ve taşıma etkileri: Başvurulan sayfayı sildiğinizde formül #BAŞV! (#REF!) hatası verir. 3B başvuruda ise aralığın başındaki ya da sonundaki sayfayı taşımak veya silmek, kapsanan sayfaları değiştirebilir. Bu tür değişikliklerden sonra sonuçları kontrol edin.
• Kopyalarken başvuruların kaymasına dikkat edin: Sabit kalması gereken oran, katsayı ya da toplam hücresini formülde mutlak başvuruyla yazın. Dolar işaretini eklemeyi unutmak, kopyalanan formüllerde sessizce yanlış sonuç üretmenin en sık nedenidir.
• Başka kitaplara başvururken: Kaynak kitabı taşırsanız ya da yeniden adlandırırsanız bağlantı kopar. Bağlantıları Veri sekmesindeki Bağlantıları Düzenle komutuyla denetleyebilirsiniz. Çok sayıda dış bağlantı dosyanın açılışını yavaşlatabilir; mümkünse veriyi tek kitapta toplayın.
• Okunabilirlik için ad kullanın: Sık başvurduğunuz sabit hücreye veya aralığa Formüller > Tanımlı Adlar > Ad Yöneticisi (Formulas > Defined Names > Name Manager) üzerinden ad verirseniz formüller sayfa adı ve adres yazmaya gerek kalmadan daha anlaşılır olur.
• İlgili konular:
  • Mutlak ve göreceli başvurular: F4 tuşuyla başvuru türünü değiştirme
  • Tanımlı adlar: Ad Yöneticisi ile hücre ve aralıklara ad verme
  • Bağlantıları Düzenle: Dış kitap bağlantılarını yönetme
  • TOPLA: Sayfalar arası ve 3B başvuruyla toplama
  • ÇOKETOPLA: Koşula göre başka sayfadaki verileri toplama
  • DOLAYLI: Metinle oluşturulan adrese başvurma
  • DÜŞEYARA: Başka sayfadaki tablodan değer getirme

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.