Aritmetik Formüllerle Yuvarlama Karekök ve Aramayı Birleştirme

YUVARLA (ROUND), bir sayıyı belirttiğiniz basamağa getirir; KAREKÖK (SQRT) ve arama işlevleriyle iç içe yazıldığında yuvarlama, karekök ve arama formüllerini tek hücrede birleştirebilirsiniz. Böylece ara sütunlar açmadan bir değeri bulur, hesaplar ve istediğiniz hassasiyette sonuç alırsınız. Bu sayfada temel aritmetik işlemlerden DÜŞEYARA (VLOOKUP) ile İNDİS ve KAÇINCI (INDEX, MATCH) ikilisine kadar, iç içe formülün nasıl kurulacağı uygulamalı olarak anlatılır.

Excel'de yuvarlama ve karekök nasıl alınır​

Excel'de dört işlem için doğrudan işleçleri kullanırsınız: toplama için artı, çıkarma için eksi, çarpma için yıldız, bölme için eğik çizgi ve üs almak için şapka işareti. Bir aralığı toplamak için ise TOPLA (SUM) işlevi kullanılır.

Bir sayıyı belirli bir basamağa yuvarlamak için YUVARLA (ROUND) işlevi şöyle yazılır:

Excel formülü
=YUVARLA(A1;2)
=ROUND(A1,2)

İkinci bağımsız değişken basamak sayısını belirler:

  • Pozitif sayı: ondalık basamak sayısıdır; 2 değeri iki ondalık basamak bırakır.
  • Sıfır: sonucu tam sayıya yuvarlar.
  • Negatif sayı: ondalık ayırıcının soluna doğru yuvarlar; -1 değeri onluklara, -2 değeri yüzlüklere yuvarlar.

Karekök için KAREKÖK (SQRT) işlevi kullanılır. Sayı sıfır ya da pozitif olmalıdır; negatif sayıda Excel #SAYI! hatası verir:

Excel formülü
=KAREKÖK(A1)
=SQRT(A1)

Yuvarlama, hücrenin değerini gerçekten değiştirir. Giriş > Sayı > Ondalığı Azalt (Home > Number > Decrease Decimal) düğmesi ise yalnızca görünümü değiştirir, hücrenin asıl değeri aynı kalır. Toplamların tutarlı çıkmasını istiyorsanız yuvarlamayı formülün içinde yapın. Yönü sizin belirlemeniz gerekiyorsa YUKARIYUVARLA (ROUNDUP) ve AŞAĞIYUVARLA (ROUNDDOWN) işlevlerini kullanabilirsiniz.

Yuvarlama, karekök ve aramayı iç içe yazma​

İç içe yazılan formüllerde Excel önce en içteki işlevi hesaplar, sonucu bir dıştaki işleve verir. Bu yüzden önce değeri üreten işlevi (karekök ya da arama), en dışa ise sonucu biçimlendiren işlevi (yuvarlama) yazarsınız. Bir alanın karekökünü iki ondalığa yuvarlamak için:

Excel formülü
=YUVARLA(KAREKÖK(A1);2)
=ROUND(SQRT(A1),2)

Bir tabloda fiyat arayıp indirim uygulayarak tam sayıya yuvarlamak için DÜŞEYARA (VLOOKUP) işlevini YUVARLA içine alırsınız. Dördüncü bağımsız değişken olan YANLIŞ (FALSE), birebir eşleşme aranmasını sağlar:

Excel formülü
=YUVARLA(DÜŞEYARA(D2;$A$2:$C$7;3;YANLIŞ)*0,9;0)
=ROUND(VLOOKUP(D2,$A$2:$C$7,3,FALSE)*0.9,0)

Aranan değer tabloda yoksa DÜŞEYARA #YOK (#N/A) hatası verir ve bu hata yuvarlamadan geçerek formülün tamamına yayılır. Bu durumu EĞERHATA (IFERROR) ile karşılayabilirsiniz:

Excel formülü
=EĞERHATA(YUVARLA(DÜŞEYARA(D2;$A$2:$C$7;3;YANLIŞ)*0,9;0);"Bulunamadı")
=IFERROR(ROUND(VLOOKUP(D2,$A$2:$C$7,3,FALSE)*0.9,0),"Bulunamadı")

EĞERHATA her türlü hatayı gizlediği için formülün yanlış yazılmış olması gibi gerçek sorunları da örtebilir. Önce formülü hatasız çalıştırın, sonra EĞERHATA ile sarın.

DÜŞEYARA mı, İNDİS ve KAÇINCI mı kullanılmalı​

DÜŞEYARA, aranan değeri tablonun en soldaki sütununda arar ve sağdaki sütunlardan birini getirir. Sütun numarasını elle yazdığınız için tabloya sütun eklediğinizde sonuç kayabilir.

İNDİS (INDEX) ve KAÇINCI (MATCH) ikilisi ise arama sütunu ile sonuç sütununu ayrı ayrı belirtmenize izin verir. Bu yüzden aranan sütun, sonuç sütununun sağında olsa bile çalışır:

Excel formülü
=İNDİS($B$2:$B$7;KAÇINCI(D2;$A$2:$A$7;0))
=INDEX($B$2:$B$7,MATCH(D2,$A$2:$A$7,0))

KAÇINCI işlevinin son bağımsız değişkeni olan 0, birebir eşleşme anlamına gelir. Bu bağımsız değişkeni boş bırakmak, sıralı veride yaklaşık eşleşme yapar ve yanlış sonuç verebilir. Microsoft 365 kullanıyorsanız aynı işi ÇAPRAZARA (XLOOKUP) ile de yapabilirsiniz; ancak eski sürümlerle paylaştığınız dosyalarda ÇAPRAZARA çalışmaz.

1. Satır tutarlarını yuvarlayıp toplama​

Aşağıdaki tabloda her ürünün tutarı birim fiyat ile adedin çarpımından bulunur. E sütununda aynı tutar tam sayıya yuvarlanır ve son satırda iki sütunun toplamı karşılaştırılır.
Aritmetik Formüllerle Yuvarlama Karekök ve Aramayı Birleştirme
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.
ABCDE
1ÜrünBirim FiyatAdetTutarYuvarlanmış Tutar
2Kulaklık249,903749,70750
3Klavye389,752779,50780
4Fare129,994519,96520
5Monitör4.599,5014.599,504.600
6Web Kamerası349,4531.048,351.048
7Toplam7.697,017.698
YuvarlamaExcelDepo v1.0.0
Kulaklık satırında tutar 749,70 olarak hesaplanır, yuvarlanmış karşılığı ise 750 olur. Toplam satırında yuvarlanmamış tutarların toplamı 7.697,01, yuvarlanmış tutarların toplamı 7.698 çıkar. İki toplam arasındaki fark, yuvarlamanın her satırda ayrı ayrı yapılmasından kaynaklanır.

2. Alandan kenar uzunluğu hesaplama​

Kare şeklindeki odaların alanı biliniyorsa kenar uzunluğu alanın karekökü, çevre ise kenarın dört katıdır. Formüller sonucu yuvarlar. Son satırdaki hatalı alan girişi, EĞERHATA ile karşılanır.
Aritmetik Formüllerle Yuvarlama Karekök ve Aramayı Birleştirme
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.
ABCD
1OdaAlan (m²)Kenar (m)Çevre (m)
2Salon20,004,4717,9
3Yatak Odası30,255,5022,0
4Mutfak18,004,2417,0
5Ofis42,506,5226,1
6Balkon12,003,4613,9
7Depo (hatalı giriş)-4,00GeçersizGeçersiz
Karekök HesabıExcelDepo v1.0.0
Salon için kenar uzunluğu 4,47, çevre 17,9 olarak bulunur. Alanı negatif girilen depo satırında KAREKÖK normalde hata verirdi; EĞERHATA sayesinde Geçersiz metni görünür ve tablo hata göstermeden okunabilir kalır.

3. Fiyat arayıp indirimli tutarı yuvarlama​

A:C sütunlarında ürün kodu, ürün adı ve birim fiyat listesi bulunur. D sütununa yazdığınız koda göre E sütunu İNDİS ve KAÇINCI ile ürün adını, F sütunu ise DÜŞEYARA ile fiyatı bulur, yüzde 10 indirim uygular ve sonucu tam sayıya yuvarlar. Üçüncü arama, listede olmayan bir kodla yapılmıştır.
Aritmetik Formüllerle Yuvarlama Karekök ve Aramayı Birleştirme
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.
ABCDEF
1KodÜrünBirim FiyatAranan KodBulunan Ürünİndirimli Fiyat
2K-101Kulaklık249,90K-104Monitör4.140
3K-102Klavye389,75K-102Klavye351
4K-103Fare129,99K-999BulunamadıBulunamadı
5K-104Monitör4.599,50
6K-105Web Kamerası349,45
7K-106Hoparlör579,00
Fiyat AramaExcelDepo v1.0.0
İlk aramada ürün adı Monitör olarak gelir ve indirimli fiyat 4.140 çıkar. İkinci aramada Klavye ürünü için indirimli fiyat 351 olur. Listede bulunmayan kod için hem ürün adı hem fiyat sütununda Bulunamadı sonucu görünür; çünkü EĞERHATA, arama hatasını yakalar.

Sık sorulan sorular​

  • YUVARLA ile hücre biçimi arasındaki fark nedir? Hücre biçimi yalnızca ekranda görünen basamak sayısını değiştirir. YUVARLA ise hücrenin değerini değiştirir ve sonraki hesaplar yuvarlanmış değerle yapılır.
  • Negatif sayının karekökünü nasıl alırım? KAREKÖK negatif sayıda #SAYI! hatası verir. Mutlak değerin karekökünü istiyorsanız sayıyı MUTLAK (ABS) işleviyle sarabilirsiniz; bunun matematiksel olarak sizin amacınıza uygun olup olmadığını ayrıca düşünün.
  • Aranan değer tablonun sağ sütunundaysa ne yapmalıyım? DÜŞEYARA yalnızca en soldaki sütunda arama yapar. Bu durumda İNDİS ve KAÇINCI ikilisini ya da Microsoft 365'te ÇAPRAZARA işlevini kullanın.
  • Basamak sayısı olarak negatif değer yazabilir miyim? Evet. Örneğin -1 değeri sayıyı en yakın onluğa yuvarlar.

Kullanırken dikkat edin​

  • Aralık başvurularını sabitleyin: Formülü aşağı doğru kopyalayacaksanız arama tablosunu mutlak başvuruyla yazın; dolar işaretleri aralığın kaymasını önler. Aksi halde alt satırlarda tablo aralığı kayar ve aranan değer bulunamaz.
  • Yuvarlamayı en dışa yazın: YUVARLA işlevini ara hesapların içine koyarsanız her adımda küçük farklar birikebilir. Genellikle yuvarlamayı son adımda, formülün en dışında yapmak daha doğru sonuç verir.
  • Birebir eşleşmeyi unutmayın: DÜŞEYARA'da dördüncü bağımsız değişkeni YANLIŞ yazmazsanız ya da KAÇINCI'da sıfırı eklemezseniz Excel yaklaşık eşleşme yapar ve sıralanmamış listede yanlış kayıt getirebilir.
  • Sayı olarak saklanan metinler: Aranan kod bir tabloda sayı, diğerinde metin olarak tutuluyorsa eşleşme bulunamaz. Aradığınız değerin ve tablodaki değerlerin aynı türde olduğundan emin olun.
  • Ayırıcı farkı: Türkçe Excel'de formüllerde bağımsız değişkenler noktalı virgülle ayrılır ve ondalık ayırıcı virgüldür. İngilizce Excel'de ise virgül ve nokta kullanılır. Formülü bir sürümden diğerine elle taşırken bunu gözden geçirin.
  • İlgili konular: YUVARLA, YUKARIYUVARLA, AŞAĞIYUVARLA, KAREKÖK, MUTLAK, TOPLA, DÜŞEYARA, İNDİS, KAÇINCI, ÇAPRAZARA, EĞERHATA işlevleri ve Giriş sekmesindeki sayı biçimlendirme düğmeleri bu konuyla birlikte sık kullanılır.
Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.
 

Ekli dosyalar

Son düzenleme:

Okuma Rehberi - Makale

Seviye
Başlangıç
Okuma süresi
3 dk okuma
Geri
Üst