Excel Arayüzünün Kitap Hücre Raporlama Bileşenlerini Tanıma

Excel arayüzü (Excel interface), verilerinizi girdiğiniz, hesapladığınız ve raporladığınız çalışma alanının tamamıdır; şerit, formül çubuğu, çalışma sayfaları ve hücrelerden oluşur. Çalışma kitabı sayfaları, sayfalar da hücreleri barındırır; grafik, Özet Tablo ve koşullu biçimlendirme gibi araçlar bu hücrelerdeki verilerden rapor üretir. Bu sayfada bileşenlerin ne işe yaradığını ve birbiriyle ilişkisini örneklerle öğrenirsiniz.

Excel arayüzünün ana bileşenleri nelerdir​

Excel penceresinin üst kısmında şerit (Ribbon) bulunur. Şerit; Dosya, Giriş (Home), Ekle (Insert), Sayfa Düzeni (Page Layout), Formüller (Formulas), Veri (Data), Gözden Geçir (Review) ve Görünüm (View) gibi sekmelere ayrılır. Her sekme, ilgili komutları gruplar halinde sunar. Örneğin biçimlendirme komutları Giriş sekmesinde, grafikler Ekle sekmesinde, sıralama ve filtre komutları Veri sekmesindedir.

Arayüzde sık kullandığınız diğer bölümler şunlardır:
  • Hızlı Erişim Araç Çubuğu: (Quick Access Toolbar) Kaydet, Geri Al gibi komutları tek tıkla çalıştırır. Dosya > Seçenekler > Hızlı Erişim Araç Çubuğu (File > Options > Quick Access Toolbar) yolundan kendi komutlarınızı ekleyebilirsiniz.
  • Ad Kutusu: (Name Box) Seçili hücrenin adresini gösterir; buraya bir adres veya ad yazarak o hücreye atlayabilirsiniz.
  • Formül Çubuğu: (Formula Bar) Seçili hücrenin gerçek içeriğini, yani yazdığınız değeri veya formülü gösterir.
  • Sayfa sekmeleri: Çalışma kitabındaki sayfalar arasında geçiş yapmanızı sağlar; yanındaki artı simgesi yeni sayfa ekler.
  • Durum Çubuğu: (Status Bar) Pencerenin altında yer alır; birden fazla sayısal hücre seçtiğinizde toplam, ortalama ve sayı gibi özet bilgileri gösterir. Sağ tıklayarak görüntülenecek bilgileri değiştirebilirsiniz.

Çalışma kitabı, çalışma sayfası ve hücre arasındaki fark​

Çalışma kitabı (Workbook), kaydettiğiniz Excel dosyasının kendisidir ve bir veya daha fazla çalışma sayfası içerir. Çalışma sayfası (Worksheet), satır ve sütunlardan oluşan tablodur. Bir sayfada 1.048.576 satır ve 16.384 sütun (XFD sütununa kadar) bulunur. Hücre (Cell), bir satır ile bir sütunun kesiştiği kutudur ve adresi sütun harfi ile satır numarasından oluşur; örneğin B3.

Hücreye metin, sayı, tarih veya saat girebilirsiniz. Eşittir işaretiyle başlayan içerik Excel tarafından formül olarak değerlendirilir ve hücrede formülün sonucu görünür, formülün kendisi ise formül çubuğunda okunur. Aşağıdaki formül, D2 ile D6 arasındaki tutarları toplar:
Excel formülü
=TOPLA(D2:D6)
=SUM(D2:D6)
Bir formül başka bir sayfadaki hücreye de başvurabilir; bu sayede ham veriyi bir sayfada, özet raporu ayrı bir sayfada tutabilirsiniz.

Raporlama için hangi araçlar kullanılır​

Verilerinizi rapora dönüştürmek için arayüzdeki şu araçlardan yararlanırsınız:
  • Sıralama ve filtreleme: Veri > Sırala ve Filtre Uygula > Filtre (Data > Sort & Filter > Filter) ile tabloda yalnızca ilgilendiğiniz kayıtları görürsünüz.
  • Özet Tablo ve Özet Grafik: Ekle > Tablolar > Özet Tablo (Insert > Tables > PivotTable) ile binlerce satırı sürükle-bırak yöntemiyle özetlersiniz. Özet Grafik (PivotChart) bu özeti grafiğe çevirir.
  • Grafikler: Ekle > Grafikler (Insert > Charts) grubunda sütun, çizgi, pasta ve çubuk gibi grafik türleri bulunur.
  • Koşullu Biçimlendirme: Giriş > Stiller > Koşullu Biçimlendirme (Home > Styles > Conditional Formatting) belirlediğiniz kurala uyan hücreleri renklendirir.
  • Veri Doğrulama: Veri > Veri Araçları > Veri Doğrulama (Data > Data Tools > Data Validation) hücreye yalnızca izin verdiğiniz değerlerin girilmesini sağlar.
Bu araçların hepsi hücrelerdeki veriye dayanır; bu yüzden verinizi başlık satırı olan, boş satır içermeyen düzenli bir tablo halinde tutmak raporlamayı kolaylaştırır.

1. Hücre, formül çubuğu ve Ad Kutusu​

Her ürünün tutarını adet ile birim fiyatın çarpımı olarak hesaplayan küçük bir tablo kurun. D2 hücresini seçtiğinizde Ad Kutusu'nda D2 adresi, formül çubuğunda ise hücrenin formülü görünür. Son satırda tüm tutarlar toplanır.
Excel Arayüzünün Kitap Hücre Raporlama Bileşenlerini Tanıma
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.
ABCD
1ÜrünAdetBirim FiyatTutar
2Klavye12450,005.400,00
3Fare25220,005.500,00
4Monitör64.800,0028.800,00
5Kulaklık18650,0011.700,00
6Yazıcı43.200,0012.800,00
7Toplam64.200,00
Satış TablosuExcelDepo v1.0.0
D2 hücresinde klavye satırının tutarı olarak 5.400,00 değerini görürsünüz; hücrede sonuç, formül çubuğunda ise çarpma formülü yer alır. Genel toplam D7 hücresinde 64.200,00 olarak hesaplanır ve satırlardaki bir adet ya da fiyat değiştiğinde otomatik güncellenir.

2. Veriyi şehre göre özetleme​

Soldaki tabloda şehir, ürün ve tutar bilgileri bulunur. Sağdaki küçük özet tablo, her şehrin toplam satışını koşullu toplama ile hesaplar. Raporlama araçlarının hücre verisine dayandığını bu örnekte görürsünüz.
Excel Arayüzünün Kitap Hücre Raporlama Bileşenlerini Tanıma
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.
ABCDEF
1ŞehirÜrünTutarŞehir ÖzetiToplam Satış
2İstanbulKlavye5.400,00İstanbul23.700,00
3AnkaraFare2.200,00Ankara11.200,00
4İzmirMonitör9.600,00İzmir13.200,00
5İstanbulKulaklık3.900,00
6AnkaraYazıcı6.400,00
7İzmirKlavye3.600,00
8İstanbulMonitör14.400,00
9AnkaraKulaklık2.600,00
Şehir ÖzetiExcelDepo v1.0.0
İstanbul için toplam satış 23.700,00, Ankara için 11.200,00, İzmir için 13.200,00 olarak hesaplanır. Aynı özeti çok sayıda şehir ve ürün için hızlıca almak isterseniz Ekle sekmesindeki Özet Tablo komutunu da kullanabilirsiniz.

3. Hedef ve gerçekleşen raporu​

Aylık satış hedefini gerçekleşenle karşılaştıran basit bir rapor kurun. Başarı oranı bir formülle hesaplanır, durum sütunu ise oranı kontrol ederek metin üretir. Bu sütuna Koşullu Biçimlendirme uygulayarak hedefi aşan ayları renklendirebilirsiniz.
Excel Arayüzünün Kitap Hücre Raporlama Bileşenlerini Tanıma
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.
ABCDE
1AyHedefGerçekleşenBaşarıDurum
2Ocak100.000,0092.000,0092%Hedefin altında
3Şubat100.000,00108.000,00108%Hedef aşıldı
4Mart110.000,00104.500,0095%Hedefin altında
5Nisan110.000,00121.000,00110%Hedef aşıldı
6Mayıs120.000,00118.000,0098%Hedefin altında
7Haziran120.000,00131.000,00109%Hedef aşıldı
Aylık RaporExcelDepo v1.0.0
Ocak ayının başarı oranı D2 hücresinde %92, durumu E2 hücresinde Hedefin altında olarak görünür. Şubat için durum Hedef aşıldı, Mart için Hedefin altında sonucunu verir. Başarı oranı hücrelerine yüzde biçimi uygulandığı için oran 0 ile 1 arasında değil, yüzde olarak okunur.

Sık sorulan sorular​

  • Formül çubuğu görünmüyorsa ne yapmalıyım? Görünüm > Göster > Formül Çubuğu (View > Show > Formula Bar) kutusunu işaretleyin.
  • Şeridi geçici olarak nasıl gizlerim? Ctrl+F1 tuşlarına basın; aynı tuşlar şeridi yeniden gösterir.
  • Bir çalışma kitabına en fazla kaç sayfa eklenebilir? Excel sayfa sayısına sabit bir üst sınır koymaz; sınır bilgisayarınızın kullanılabilir belleğine bağlıdır.
  • Yeni çalışma sayfasını nasıl eklerim? Sayfa sekmelerinin yanındaki artı simgesine tıklayın veya Shift+F11 tuşlarını kullanın.

Kullanırken dikkat edin​

  • Formül çubuğundaki içeriğe bakın: Hücrede görünen değer ile hücrenin gerçek içeriği farklı olabilir. Bir sayının neden öyle göründüğünü anlamak için hücreyi seçip formül çubuğuna bakın; biçimlendirme yalnızca görünümü değiştirir.
  • Sürüm farkları: Şerit düzeni ve bazı komutların yeri Excel sürümüne göre küçük farklar gösterebilir. Bu sayfadaki menü yolları Excel 2016 ve sonraki sürümlerdeki düzene göre verilmiştir.
  • Verinizi düzenli tutun: Özet Tablo, filtre ve grafik gibi araçlar, başlık satırı olan ve ortasında tamamen boş satır ya da sütun bulunmayan tablolarda en sağlıklı çalışır. Birleştirilmiş hücreler sıralama ve filtrelemede sorun çıkarabilir.
  • Hızlı Erişim Araç Çubuğu ile zaman kazanın: Sık kullandığınız komutları Hızlı Erişim Araç Çubuğu'na ekleyin. Bu çubuk şeridin hangi sekmesinin açık olduğundan bağımsız olarak her zaman görünür.
  • Sayfa adlarını anlamlı verin: Sayfa1, Sayfa2 gibi varsayılan adlar kitap büyüdükçe karışıklık yaratır. Sayfa sekmesine çift tıklayarak Veri, Rapor gibi anlamlı adlar verin.
  • İlgili konular:
    • İşlevler: TOPLA, ÇOKETOPLA, EĞER, BAĞ_DEĞ_DOLU_SAY
    • Özellikler: Özet Tablo, Özet Grafik, Koşullu Biçimlendirme, Veri Doğrulama, Filtre, Hızlı Erişim Araç Çubuğu
    • Arayüz öğeleri: Şerit, Ad Kutusu, Formül Çubuğu, Durum Çubuğu, sayfa sekmeleri
Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.
 

Ekli dosyalar

Son düzenleme:

Okuma Rehberi - Makale

Seviye
Başlangıç
Okuma süresi
2 dk okuma
Geri
Üst