Genel Bakış
Yapılandırılmış Başvuru (Structured Reference), bir Excel tablosundaki verilere A1 gibi hücre adresleri yerine tablo ve sütun adlarıyla başvurmanızı sağlayan söz dizimidir. Tabloya satır eklendiğinde ya da satır silindiğinde başvuru kendiliğinden genişler veya daralır. Böylece formülleriniz hem okunaklı olur hem de bakımı kolaylaşır.
Formülde nasıl kullanılır:
Tablonun içinde yazdığınız formüllerde tablo adı atlanabilir ve aynı satırdaki hücreye @ işaretiyle başvurulur. Başlıkta boşluk ya da özel karakter varsa, @ ile ya da birleşik belirtimlerde başlık ek köşeli parantez içine alınır. Yan yana sütunlar için iki nokta üst üste kullanılır. Aşağıdaki formül, aynı satırdaki Ocak ile Mart arasındaki sütunları toplar:
Tablonun belirli bölümlerine başvurmak için özel öğe belirleyicileri kullanılır:
Tutar sütunundaki her hücrede aynı formül bulunur. Formül adres yerine sütun adlarını kullandığı için okunaklıdır. Tablonun içinde formülün biçimi şöyle görünür:
İlk satırın tutarı 5.400,00, KDV dahil tutarı 6.480,00 olarak hesaplanır. Tablonun altına yeni bir ürün yazdığınızda tablo genişler ve Tutar ile KDV Dahil formülleri yeni satıra kendiliğinden gelir.
Toplam gider 51.570,00, kira toplamı 45.000,00, ortalama gider 6.446,25, kayıt sayısı 8 ve en yüksek gider 15.000,00 olarak hesaplanır. Kira toplamını veren formül tablo ve sütun adlarını şöyle kullanır:
Tablonun altına yeni bir gider satırı yazdığınızda tablo otomatik genişler ve bu formüllerin hiçbirini düzenlemeniz gerekmez.
Toplam sütunundaki formül, Ocak ve Mart sütunları arasındaki tüm sütunları tek bir başvuruyla kapsar. Formülün tablo içindeki kısa yazımı şöyledir:
İlk bayinin üç aylık toplamı 400 olur. Toplam satırında Ocak sütunu 425, Şubat sütunu 455, Mart sütunu 510 ve genel toplam 1390 değerini verir. Toplam satırındaki hücreler ALTTOPLAM işleviyle çalışır; bu yüzden filtre uyguladığınızda yalnızca görünen satırlar toplanır.
Nerede bulunur ve nasıl oluşur
Yapılandırılmış başvuru yalnızca Excel tablolarında kullanılabilir. Tablo oluşturmak için verinin içinde bir hücre seçin ve Ekle > Tablolar > Tablo (Insert > Tables > Table) komutunu ya da Ctrl+T kısayolunu kullanın. Tablo adını Tablo Tasarımı > Özellikler > Tablo Adı (Table Design > Properties > Table Name) kutusundan değiştirebilirsiniz. Çalışma kitabındaki tüm tablo adlarını Formüller > Tanımlı Adlar > Ad Yöneticisi (Formulas > Defined Names > Name Manager) penceresinde de görürsünüz.Formülde nasıl kullanılır:
- Bir hücreye eşittir işaretini ve işlev adını yazın (ör. TOPLA).
- Fareyle tablodaki sütunun veri hücrelerini seçin. Excel başvuruyu hücre adresi yerine tablo ve sütun adıyla kendisi yazar.
- Parantezi kapatıp Enter tuşuna basın.
Söz dizimi ve özel öğe belirleyicileri
Temel biçim, tablo adı ve ardından köşeli parantez içinde sütun başlığıdır. Aşağıdaki formül Satislar tablosundaki Tutar sütununun tüm veri hücrelerini toplar:Tablonun içinde yazdığınız formüllerde tablo adı atlanabilir ve aynı satırdaki hücreye @ işaretiyle başvurulur. Başlıkta boşluk ya da özel karakter varsa, @ ile ya da birleşik belirtimlerde başlık ek köşeli parantez içine alınır. Yan yana sütunlar için iki nokta üst üste kullanılır. Aşağıdaki formül, aynı satırdaki Ocak ile Mart arasındaki sütunları toplar:
Tablonun belirli bölümlerine başvurmak için özel öğe belirleyicileri kullanılır:
- #Tümü: (#All) başlık satırı, veri ve toplam satırının tamamı.
- #Veri: (#Data) yalnızca veri hücreleri. Hiçbir şey belirtmezseniz varsayılan budur.
- #Başlıklar: (#Headers) yalnızca başlık satırı.
- #Toplamlar: (#Totals) yalnızca toplam satırı.
- #Bu Satır: (#This Row) formülün bulunduğu satır. Kısa yazımı @ işaretidir.
Davranışı ve sağladığı avantajlar
Yapılandırılmış başvurunun asıl gücü, tabloyla birlikte büyüyüp küçülmesidir:- Otomatik genişleme: Tablonun altına yeni satır eklediğinizde, tablo sütununa başvuran TOPLA, ORTALAMA gibi formüller yeni satırı da kapsar. Aralığı elle düzeltmeniz gerekmez.
- Hesaplanan sütun: Bir sütunun ilk hücresine formül yazdığınızda Excel aynı formülü sütunun tamamına doldurur. Yeni satırlarda da formül kendiliğinden gelir.
- Okunabilirlik: Formül çubuğunda D2*E2 yerine Adet ve Birim Fiyat gibi anlamlı adlar görünür.
- Ad değişikliklerine uyum: Tablo adını ya da sütun başlığını değiştirdiğinizde bu adları kullanan tüm formüller otomatik güncellenir.
1. Hesaplanan sütunda aynı satıra başvuru
Örnekte altı ürünün adet ve birim fiyat bilgisi var. Tutar ve KDV Dahil sütunlarını tablo içinde yapılandırılmış başvuruyla hesaplayacağız. Excel'de şu adımları izleyin:- Verinin içinde bir hücre seçip Ctrl+T ile tablo oluşturun ve tablo adını Satislar yapın.
- Tutar sütununun ilk veri hücresine eşittir işaretini yazın, Adet hücresini tıklayın, çarpı işaretini yazıp Birim Fiyat hücresini tıklayın ve Enter tuşuna basın.
- KDV Dahil sütununda aynı yöntemle Tutar hücresini 1,2 ile çarpın.
Yapılandırılmış Başvuru
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | E | F | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ürün | Şehir | Adet | Birim Fiyat | Tutar | KDV Dahil |
| 2 | Klavye | İstanbul | 12 | 450,00 | *[@[Birim Fiyat]]]5.400,00 | *1.2]6.480,00 |
| 3 | Fare | Ankara | 25 | 220,00 | *[@[Birim Fiyat]]]5.500,00 | *1.2]6.600,00 |
| 4 | Monitör | İzmir | 8 | 3.800,00 | *[@[Birim Fiyat]]]30.400,00 | *1.2]36.480,00 |
| 5 | Yazıcı | Bursa | 5 | 2.900,00 | *[@[Birim Fiyat]]]14.500,00 | *1.2]17.400,00 |
| 6 | Kulaklık | Antalya | 18 | 650,00 | *[@[Birim Fiyat]]]11.700,00 | *1.2]14.040,00 |
| 7 | Webcam | Adana | 10 | 780,00 | *[@[Birim Fiyat]]]7.800,00 | *1.2]9.360,00 |
Satış TablosuExcelDepo v1.0.0
=[@Adet]*[@[Birim Fiyat]]2. Sütun başvurusu ve koşullu toplam
Örnekte üç aylık gider kayıtları Giderler adlı bir tabloda tutuluyor. Tablonun sağında, dışarıdaki hücrelerde tablo ve sütun adlarıyla özet formülleri yazılıyor. Excel'de şu adımları izleyin:- A1:C9 aralığını tabloya çevirip tablo adını Giderler yapın.
- F2 hücresine eşittir işaretini ve TOPLA yazın, ardından Tutar sütununun veri hücrelerini fareyle seçin.
- Diğer özet hücrelerinde de sütunları fareyle seçerek aynı yöntemi izleyin.
Yapılandırılmış Başvuru
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | E | F | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ay | Kategori | Tutar | Özet | Değer | |
| 2 | Ocak | Kira | 15.000,00 | Toplam Gider | )]51.570,00 | |
| 3 | Ocak | Elektrik | 1.850,00 | Kira Toplamı | ,"Kira",Giderler[Tutar])]45.000,00 | |
| 4 | Ocak | İnternet | 450,00 | Ortalama Gider | )]6.446,25 | |
| 5 | Şubat | Kira | 15.000,00 | Kayıt Sayısı | )]8 | |
| 6 | Şubat | Elektrik | 2.100,00 | En Yüksek Gider | )]15.000,00 | |
| 7 | Şubat | İnternet | 450,00 | |||
| 8 | Mart | Kira | 15.000,00 | |||
| 9 | Mart | Elektrik | 1.720,00 |
Gider ÖzetiExcelDepo v1.0.0
3. Sütun aralığı ve toplam satırı
Örnekte beş bayinin üç aylık satış adetleri var. Toplam sütunu, aynı satırdaki Ocak ile Mart arasındaki sütunları tek başvuruyla toplar. Tablonun altına da bir toplam satırı eklenir. Excel'de şu adımları izleyin:- A1:E6 aralığını tabloya çevirip tablo adını Bayiler yapın.
- Toplam sütununun ilk hücresine eşittir işaretini ve TOPLA yazın, ardından aynı satırda Ocak hücresinden Mart hücresine kadar sürükleyin.
- Tablo Tasarımı > Tablo Stili Seçenekleri > Toplam Satırı (Table Design > Table Style Options > Total Row) kutusunu işaretleyin.
- Toplam satırındaki hücrelerin açılır okundan Toplam işlevini seçin.
Yapılandırılmış Başvuru
Formülünü incelemek için bir hücre seçin.| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Bayi | Ocak | Şubat | Mart | Toplam |
| 2 | İstanbul | 120 | 130 | 150 | :[Mart]])]400 |
| 3 | Ankara | 95 | 100 | 110 | :[Mart]])]305 |
| 4 | İzmir | 80 | 85 | 90 | :[Mart]])]255 |
| 5 | Bursa | 60 | 65 | 72 | :[Mart]])]197 |
| 6 | Antalya | 70 | 75 | 88 | :[Mart]])]233 |
| 7 | Toplam | )]425 | )]455 | )]510 | )]1390 |
| 8 |
Bayi SatışlarıExcelDepo v1.0.0
İlk bayinin üç aylık toplamı 400 olur. Toplam satırında Ocak sütunu 425, Şubat sütunu 455, Mart sütunu 510 ve genel toplam 1390 değerini verir. Toplam satırındaki hücreler ALTTOPLAM işleviyle çalışır; bu yüzden filtre uyguladığınızda yalnızca görünen satırlar toplanır.
Kullanırken dikkat edin
- Tablo adı kuralları: Tablo adı harf ya da alt çizgiyle başlamalı, boşluk içermemeli ve A1 ya da R1C1 gibi hücre adresine benzememelidir. Çalışma kitabında aynı ad iki tabloda kullanılamaz. Satis_Tablosu ya da Satislar gibi kısa ve anlamlı adlar seçin; varsayılan Tablo1 adı ileride karışıklığa yol açar.
- Yalnızca Excel tablolarında çalışır: Yapılandırılmış başvuru normal bir hücre aralığında kullanılamaz; önce aralığı Ctrl+T ile tabloya çevirmeniz gerekir. Tablo Aralığa Dönüştür (Convert to Range) komutuyla normal aralığa çevrilirse başvurular A1 adreslerine döner. Ad Yöneticisi'nde tanımladığınız adlandırılmış aralıklar yapılandırılmış başvuru değildir.
- Türkçe Excel'de ayırıcı ve öğe adları: Türkçe Excel'de işlev adları Türkçe, bağımsız değişken ayırıcısı noktalı virgüldür. Özel öğe belirleyicilerinin (#Veri, #Toplamlar, #Bu Satır gibi) adları da yerelleştirilmiş görünebilir. Bu adları elle yazmak yerine Excel'in formül yazarken açtığı otomatik tamamlama listesinden seçin. @ kısa yazımı her dilde aynıdır.
- Başlık değiştirirseniz: Sütun başlığını ya da tablo adını değiştirdiğinizde bu adları kullanan formüller otomatik güncellenir. Ancak başlık hücresi boş bırakılamaz ve başlıklar metin olmalıdır. Yinelenen başlıklarda Excel ikinci başlığın sonuna otomatik sayı ekler; bu da başvuruyla karışabilir.
- Hesaplanan sütunda istisna: Bir sütundaki formülü yalnızca tek hücrede değiştirirseniz bu hücre hesaplanan sütundan farklı sayılır ve yeşil üçgenle işaretlenir. Formülü tüm sütuna yaymak için hücrenin yanında çıkan Otomatik Düzeltme Seçenekleri (AutoCorrect Options) düğmesini kullanın. Kendiliğinden doldurma çalışmıyorsa aynı menüden ilgili seçeneğin açık olduğunu kontrol edin.
- Metin olarak başvuru: Tablo ve sütun adını metin olarak yazıp DOLAYLI işleviyle kullanabilirsiniz; bu yöntem tablo adını bir hücreden seçtirmek istediğinizde işe yarar. Başka bir çalışma kitabındaki tabloya başvururken o kitabın açık olması gerekir.
- İlgili konular:
- Tablo (Table) ve Ctrl+T kısayolu
- Hesaplanan Sütun (Calculated Column)
- Toplam Satırı (Total Row)
- Ad Yöneticisi (Name Manager) ve adlandırılmış aralıklar
- TOPLA, ETOPLA, ÇOKETOPLA, ORTALAMA, DOLU_SAY, MAK
- DÜŞEYARA, İNDİS, KAÇINCI, ÇAPRAZARA
- ALTTOPLAM ve DOLAYLI işlevleri
- VBA: ListObjects, ListObject, ListColumns, DataBodyRange, ShowTotals
