Çalışma Sayfasındaki Satır Sütun Düzenini Biçimlendirme

Satır sütun düzenini biçimlendirme (Formatting rows and columns), çalışma sayfasındaki satırların yüksekliğini, sütunların genişliğini ve görünürlüğünü verinize uygun hale getirme işlemidir. Giriş > Hücreler > Biçim (Home > Cells > Format) menüsünden ya da satır ve sütun kenarlıklarını sürükleyip çift tıklayarak ayarı birkaç saniyede yapabilirsiniz. Gizleme, gruplama ve dondurma seçenekleriyle büyük tabloları da okunur tutabilirsiniz.

Satır ve sütunlar nasıl seçilir​

Bir çalışma sayfası en fazla 1.048.576 satır ve 16.384 sütundan (XFD sütununa kadar) oluşur. Satır numaraları sayfanın sol tarafında, sütun harfleri üst kısmında yer alır. Biçimlendirme yapmadan önce ilgili satır ya da sütunları seçmeniz gerekir.

• Tek satır veya sütun: Satır numarasına ya da sütun harfine tıklayın. Klavyeden Shift+Boşluk satırı, Ctrl+Boşluk sütunu seçer.
• Bitişik satır veya sütunlar: Başlıklar üzerinde fareyi sürükleyin ya da ilkine tıklayıp Shift tuşuyla sonuncuya tıklayın.
• Bitişik olmayanlar: Ctrl tuşunu basılı tutarak tek tek başlıklara tıklayın.
• Tüm sayfa: Satır numaraları ile sütun harflerinin kesiştiği sol üst köşedeki düğmeye tıklayın ya da Ctrl+A kullanın.
• Ekleme ve silme: Seçili başlığa sağ tıklayıp Ekle (Insert) ya da Sil (Delete) komutunu seçin. Birden fazla satır seçerseniz o kadar satır eklenir.

Seçimi yaptıktan sonra uygulayacağınız yükseklik, genişlik, gizleme ve biçim ayarları seçili tüm satır ve sütunlara aynı anda uygulanır.

Satır yüksekliği ve sütun genişliği nasıl ayarlanır​

Sütun genişliği karakter sayısı, satır yüksekliği ise punto (point) cinsinden ölçülür. Bir satır en fazla 409 punto yüksekliğe, bir sütun en fazla 255 karakter genişliğe ulaşabilir. Ayar için üç yol vardır:

• Sürükleme: Satır numaraları ya da sütun harfleri arasındaki çizgiyi fareyle sürükleyin. Sürüklerken ölçü bir ipucu olarak görünür.
• Çift tıklama: Sütun harfinin sağ kenarına çift tıklarsanız sütun, içindeki en uzun veriye göre otomatik genişler. Satır numarasının alt kenarına çift tıklarsanız satır yüksekliği de içeriğe göre ayarlanır.
• Menü: Satır veya sütunları seçip Giriş > Hücreler > Biçim (Home > Cells > Format) altından Satır Yüksekliği (Row Height), Sütun Genişliği (Column Width), Satır Yüksekliğini Otomatik Sığdır (AutoFit Row Height) ya da Sütun Genişliğini Otomatik Sığdır (AutoFit Column Width) komutunu seçin.

Birden fazla sütunu seçip herhangi birinin kenarını sürüklerseniz hepsi aynı genişliğe gelir. Uzun başlıkları tek satıra sığdırmak yerine Giriş > Hizalama > Metni Kaydır (Home > Alignment > Wrap Text) komutuyla birden fazla satıra bölebilirsiniz. Satır yüksekliğini elle ayarlamadıysanız, metni kaydırılmış hücrelerde yükseklik içeriğe göre otomatik büyür.
Hücreleri birleştirmek için Giriş > Hizalama > Birleştir ve Ortala (Home > Alignment > Merge & Center) kullanılır. Başlıkları ortalamak amacıyla birleştirme yerine Hücreleri Biçimlendir > Hizalama > Yatay > Seçime Göre Ortala (Center Across Selection) seçeneği daha güvenlidir; çünkü hücreleri gerçekten birleştirmez.

Satırları ve sütunları gizleme, gruplama ve dondurma​

Gizlemek için satır ya da sütunları seçip sağ tıklayın ve Gizle (Hide) komutunu seçin. Satırlar için Ctrl+9, sütunlar için Ctrl+0 kısayolu da çalışır. Geri getirmek için gizli satırın iki yanındaki satırları seçip sağ tıklayın ve Göster (Unhide) komutunu kullanın. Sütun genişliğini 0 yapmak da sütunu gizler.
Bir tabloyu özetlenebilir hale getirmek için Veri > Anahat > Grupla (Data > Outline > Group) komutunu kullanın. Gruplanan satır ya da sütunların yanında artı ve eksi düğmeleri çıkar; bunlarla ayrıntıları tek tıkla açıp kapatabilirsiniz. Gruplamayı kaldırmak için Grubu Çöz (Ungroup) komutu vardır.
Gizli satırlar normal toplama işlevine dahil olmaya devam eder. Yalnız görünen satırları toplamak istiyorsanız ALTTOPLAM işlevinde 109 işlev numarasını kullanın:
Uzun tablolarda başlık satırının kaydırırken görünür kalması için Görünüm > Pencere > Bölmeleri Dondur (View > Window > Freeze Panes) komutunu kullanabilirsiniz. Üst satırı ya da ilk sütunu dondurmak için aynı menüde ayrı seçenekler bulunur.

1. Uzun başlıklı tabloda sütun genişliğini ayarlama​

Stok tablosunda en sağdaki başlık uzun olduğu için sütun geniş kalıyor ve tablo dağınık görünüyor. Başlık hücresinde Metni Kaydır komutunu uygulayıp tüm sütunları seçerek genişliklerini otomatik sığdırın.
Tutar sütunundaki 2.052,00 gibi değerler iki ondalıkla görünür ve genel toplam 42.572,00 olur. E sütunundaki pay değerleri yüzde biçimindedir; örneğin ilk ürünün payı %5 çıkar. E1 hücresinde Metni Kaydır uygulandığında uzun başlık iki satıra bölünür, böylece sütun dar kalır. Tüm sütunları seçip herhangi bir harf kenarına çift tıklamak genişlikleri içeriğe göre ayarlar.

2. Gizli satırları toplama dışında bırakma​

Aylık satış tablosunda belirli satırları gizleyip raporu sadeleştirmek istiyorsunuz. F2 hücresi normal toplamı, F3 hücresi yalnız görünen satırların toplamını verir.
Hiçbir satır gizli değilken iki formül de aynı sonucu verir: 670.250,00 ve 670.250,00. Ankara satırlarını (3 ve 5. satırlar ile 7. satır) gizlediğinizde F2 değişmez, F3 ise yalnız görünen İstanbul satışlarını toplayarak küçülür. Bu sayede raporu sadeleştirirken toplamın da görünen veriyle uyumlu kalmasını sağlarsınız.

3. Gruplama ve alt toplamlarla özet görünüm​

Şube giderleri tablosunda her şubenin altında alt toplam satırı var. Şube satırlarını seçip Veri > Anahat > Grupla komutunu uyguladığınızda yalnız alt toplamları görebilirsiniz.
Ankara için alt toplam 21.740,75, İzmir için 18.890,50 çıkar. Genel toplam 40.631,25 olur; çünkü ALTTOPLAM işlevi, aralığındaki diğer ALTTOPLAM sonuçlarını tekrar saymaz. Şube satırlarını (2-3 ve 5-6) ayrı ayrı seçip gruplarsanız, anahat düğmeleriyle ayrıntıyı gizleyip yalnız alt toplam satırlarını gösterebilirsiniz.

Sık sorulan sorular​

• Çift tıklama sütunu neden genişletmiyor? Hücreler birleştirilmişse otomatik sığdırma o hücreye göre çalışmaz. Birleştirmeyi kaldırın ya da genişliği menüden elle girin.
• Satır yüksekliği neden artık otomatik değişmiyor? Satır yüksekliğini bir kez elle ayarladıysanız Excel o satırı otomatik değiştirmez. Satır numarasının alt kenarına çift tıklayarak otomatik ayara dönebilirsiniz.
• Gizli sütunu nasıl geri getiririm? Gizli sütunun solundaki ve sağındaki sütunları seçin, sağ tıklayıp Göster komutunu kullanın. İlk sütun gizliyse sol üst köşedeki düğmeyle tüm sayfayı seçip aynı komutu uygulayın.
• Tüm sütunları aynı genişliğe nasıl getiririm? Tüm sayfayı seçin, herhangi bir sütunun kenarını sürükleyin ya da Sütun Genişliği komutuyla bir değer girin.

Kullanırken dikkat edin​

• Gizli satırlara dikkat edin: Gizlenen satır ve sütunlar silinmez; formüller bu hücreleri hesaplamaya katmaya devam eder. Paylaşacağınız dosyada gizli verinin kalmadığından emin olmak istiyorsanız dosyayı göndermeden önce gizli satır ve sütunları kontrol edin.
• Birleştirilmiş hücreleri sınırlı kullanın: Birleştirilmiş hücreler sıralama, filtreleme ve otomatik sığdırma işlemlerinde sorun çıkarabilir. Başlıkları ortalamak için Seçime Göre Ortala seçeneğini tercih edin.
• Elle ayarlanan yükseklik sabit kalır: Bir satırın yüksekliğini elle değiştirdiyseniz Excel o satırı içeriğe göre otomatik büyütmez. Metin kesik görünüyorsa satır numarasının alt kenarına çift tıklayarak otomatik yüksekliğe dönün.
• Kısayol tuşları dil ayarına bağlı olabilir: Satırı gizleyen Ctrl+9 ve sütunu gizleyen Ctrl+0 kısayolları çoğu sistemde çalışır. Gizli sütunu geri getiren Ctrl+Shift+0 kısayolu bazı Windows kurulumlarında klavye dili değiştirme kısayoluyla çakıştığı için çalışmayabilir; bu durumda sağ tık menüsünü kullanın.
• İlgili konular: Hücreleri Biçimlendir iletişim kutusu, Bölmeleri Dondur, Grupla ve Grubu Çöz komutları, Tablo Olarak Biçimlendir, Metni Kaydır ve Birleştir ve Ortala özellikleri ile ALTTOPLAM, TOPLA, SATIR, SÜTUN, SATIRSAY ve SÜTUNSAY işlevleri bu konuyla birlikte kullanılır.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.