Temel Hücre Biçimlendirme Yapma

Temel hücre biçimlendirme yapma (Format Cells), hücrelerdeki verilerin yazı tipi, hizalama, sayı biçimi, kenarlık ve dolgu gibi görünümünü değiştirerek tabloyu okunaklı hale getirme işlemidir. Hücreleri seçip Ctrl+1 tuşlarına basarak Hücreleri Biçimlendir penceresini açabilir ya da Giriş (Home) sekmesindeki düğmeleri kullanabilirsiniz. Biçimlendirme yalnızca görünümü değiştirir, hücrenin asıl değeri aynı kalır.

Hücreleri Biçimlendir penceresi nasıl açılır​

Önce biçimlendirmek istediğiniz hücreleri seçin; biçim yalnızca seçili hücrelere uygulanır. Ardından Ctrl+1 tuşlarına basın ya da seçime sağ tıklayıp Hücreleri Biçimlendir (Format Cells) seçeneğini kullanın. Pencerede şu sekmeler bulunur:

• Sayı (Number): Genel, Sayı, Para Birimi, Muhasebe, Tarih, Saat, Yüzde, Metin ve Özel gibi kategoriler.
• Hizalama (Alignment): Yatay ve dikey hizalama, metni kaydırma, hücreleri birleştirme, girinti ve metin yönü.
• Yazı Tipi (Font): Yazı tipi, stil, boyut, renk ve altı çizili seçenekleri.
• Kenarlık (Border): Hücre çevresindeki çizgi türü ve rengi.
• Dolgu (Fill): Hücre arka plan rengi ve desenleri.
• Koruma (Protection): Hücreyi kilitleme ve formülü gizleme ayarları.

Sık kullanılan düğmeler Giriş sekmesindeki Yazı Tipi, Hizalama, Sayı ve Stiller (Styles) gruplarında da yer alır; hızlı işlemler için bu gruplar yeterlidir.

Yazı tipi, hizalama, kenarlık ve dolgu nasıl ayarlanır​

Yazı tipi: Arial, Calibri ve Times New Roman okunaklı ve yaygın seçeneklerdir. Varsayılan yazı tipi Excel sürümüne göre değişebilir. Bir çalışma kitabında en fazla iki yazı tipi kullanmak tablonun düzenli görünmesini sağlar. Başlık satırını Kalın (Bold) yapmak, toplam satırını vurgulamak ve başlıklarda biraz daha büyük punto kullanmak yeterlidir.

Hizalama: Excel, metni varsayılan olarak sola, sayıyı sağa hizalar. Sayı sütunlarını sağa, başlıkları ise sütunun içeriğiyle aynı yöne hizalamak okumayı kolaylaştırır. Uzun metinler için Giriş > Hizalama > Metni Kaydır (Home > Alignment > Wrap Text) düğmesini kullanın; dikey hizalama için aynı gruptaki üst, orta ve alt düğmeleri yeterlidir.

Hücre birleştirme: Birleştir ve Ortala (Merge & Center) düğmesi birden fazla hücreyi tek hücre yapar. Veri bulunan tablolarda birleştirilmiş hücreler sıralama, filtreleme ve seçimi zorlaştırır. Başlığı birkaç sütun üzerinde ortalamak istiyorsanız Hücreleri Biçimlendir > Hizalama > Yatay listesindeki Seçim Üzerinde Ortala (Center Across Selection) seçeneğini tercih edin.

Kenarlık ve dolgu: Giriş > Yazı Tipi grubundaki Kenarlıklar (Borders) ve Dolgu Rengi (Fill Color) düğmeleri hücreleri çerçeveler ve boyar. Dolgu rengi seçerken yazı ile arka plan arasındaki karşıtlığı koruyun; koyu dolgu üzerinde açık yazı rengi kullanın.

Sayı, tarih ve koşullu biçimlendirme nasıl yapılır​

Sayı biçimleri: Giriş > Sayı grubundaki açılır listeden Genel, Sayı, Para Birimi, Muhasebe Sayı Biçimi, Kısa Tarih, Uzun Tarih, Saat, Yüzde, Kesir, Bilimsel ve Metin biçimlerini seçebilirsiniz. Binlik ayracı ve iki ondalık basamak için Hücreleri Biçimlendir > Sayı sekmesinde Sayı kategorisini kullanın ya da Özel (Custom) kategorisine #,##0.00 kodunu yazın. Yüzde biçimi hücredeki değeri 100 ile çarpılmış gibi gösterir; örneğin 0,25 değeri %25 olarak görünür.

Tarih ve saat biçimleri: Excel tarihleri seri sayı olarak saklar; biçim bu sayının nasıl görüneceğini belirler. Tarih kategorisinden hazır bir görünüm seçebilir ya da Özel kategorisinde Türkçe Excel'de gg.aa.yyyy gibi bir kod yazabilirsiniz. Metin olarak girilmiş tarihlere tarih biçimi uygulandığında görünüm değişmez; önce bunları gerçek tarihe çevirmeniz gerekir.

Koşullu biçimlendirme: Verilerin değerine göre hücreleri otomatik boyar. Hücreleri seçip Giriş > Stiller > Koşullu Biçimlendirme (Home > Styles > Conditional Formatting) menüsünü açın. Bu menüde Hücre Vurgulama Kuralları (Highlight Cells Rules), Üst/Alt Kuralları (Top/Bottom Rules), Veri Çubukları (Data Bars), Renk Ölçekleri (Color Scales) ve Simge Kümeleri (Icon Sets) bulunur. Kuralları görmek, düzenlemek veya silmek için Kuralları Yönet (Manage Rules) seçeneğini kullanın. Veriler değiştiğinde biçim kendiliğinden güncellenir.

1. Tutar ve yüzde biçimi uygulama​

Satış tablosunda Birim Fiyat ve Tutar sütunlarını seçin, Ctrl+1 ile Hücreleri Biçimlendir penceresini açın ve Sayı kategorisinde iki ondalık basamakla binlik ayracını etkinleştirin. İskonto sütununu Yüzde (Percentage) kategorisiyle ondalık basamak kullanmadan biçimlendirin. Tutar sütunu adet, birim fiyat ve iskontodan hesaplanır:
Tutar sütunu binlik ayracı ve iki ondalık basamakla görünür; toplam satırında toplam adet 130, genel tutar ise 113.203,56 olarak hesaplanır. İskonto sütunundaki değerler 0,05 gibi ondalık sayı olarak saklanır ama yüzde olarak görünür. Biçim yalnızca görünümü değiştirir; hesaplamalar hücrelerdeki gerçek değerlerle yapılır.

2. Tarih biçimi ve gün adı gösterme​

Sipariş Tarihi ve Teslim Tarihi sütunlarını seçin, Ctrl+1 ile Sayı sekmesinde Tarih kategorisinden gün, ay ve yıl içeren bir biçim seçin. Teslim Tarihi sütununda tarih, sipariş tarihine 5 gün eklenerek bulunur. Teslim gününün adını almak için METNEÇEVİR işlevini kullanabilirsiniz:
Ay adı için aynı işlevde aaaa biçim kodunu kullanın.
İlk siparişin teslim tarihi 09.03.2024 olarak hesaplanır; Teslim Günü sütunu bu tarihin gün adını (Cumartesi), Teslim Ayı sütunu ise ay adını (Mart) metin olarak verir. Tarih sütunlarına yalnızca görünüm biçimi uygulanmıştır; hücrelerde gerçek tarih değeri durur, bu yüzden tarihlerle toplama ve çıkarma yapabilirsiniz.

3. Koşullu biçimlendirme ile hedefin altını boyama​

Personelin satış hedefi ile gerçekleşen tutarı karşılaştırılıyor; Gerçekleşme sütunu yüzde biçimindedir. Hedefin altında kalan personelin satırını otomatik boyamak için A2:E7 aralığını seçin, Giriş > Stiller > Koşullu Biçimlendirme > Yeni Kural (Home > Styles > Conditional Formatting > New Rule) yolunu izleyin ve Biçimlendirilecek hücreleri belirlemek için formül kullan (Use a formula to determine which cells to format) seçeneğini işaretleyin. Kutuya şu formülü yazın:
Sonra Biçimlendir (Format) düğmesiyle Dolgu sekmesinden açık kırmızı bir renk seçip kuralı onaylayın.
Kural, gerçekleşme oranı birin altında kalan satırların tamamını boyar. Örneğin Mehmet Kaya için Gerçekleşme %82 ve Durum Hedefin altında olduğundan satırı boyanır; Ayşe Yılmaz için Gerçekleşme %113, Durum Hedefe ulaştı olduğundan satırı boyanmaz. Formüldeki dolar işareti sütun başvurusunu sabitler; böylece kural satırın tüm hücrelerinde D sütununa bakar. Gerçekleşen tutarlar değişirse boyama kendiliğinden güncellenir.

Sık sorulan sorular​

Biçimlendirme hücredeki değeri değiştirir mi?
Hayır. Biçim yalnızca görünümü değiştirir. Formül çubuğunda hücrenin gerçek değeri görünür ve hesaplamalar bu değerle yapılır.

Uyguladığım biçimi nasıl temizlerim?
Hücreleri seçip Giriş > Düzenleme > Temizle > Biçimleri Temizle (Home > Editing > Clear > Clear Formats) yolunu izleyin. Hücrenin içeriği silinmez, yalnızca biçimi kalkar.

Bir hücrenin biçimini başka hücrelere nasıl kopyalarım?
Kaynak hücreyi seçin, Giriş > Pano grubundaki Biçim Boyacısı (Format Painter) düğmesine tıklayın ve hedef hücreleri seçin.

Hücrede neden diyez işaretleri görünüyor?
Sütun, sayı ya da tarihi göstermek için fazla dar demektir. Sütun başlığının sağ kenarına çift tıklayarak genişliği otomatik ayarlayabilirsiniz.

Kullanırken dikkat edin​

• Biçim değeri değiştirmez: Hücrede iki ondalık basamak görmeniz, değerin yuvarlandığı anlamına gelmez. Hesaplamalar hücredeki gerçek değerle yapılır. Değeri gerçekten yuvarlamak istiyorsanız YUVARLA işlevini kullanın.
• Birleştirilmiş hücrelere dikkat edin: Veri aralığındaki birleştirilmiş hücreler sıralama, filtreleme ve formül kopyalamada hata verebilir. Başlıkları ortalamak için Seçim Üzerinde Ortala seçeneğini tercih edin.
• Metin olarak girilen sayılar biçimden etkilenmez: Hücrede sayı sola yaslı duruyor ve köşede yeşil bir işaret varsa değer metin olarak saklanıyordur. Hücreyi seçip çıkan uyarı simgesinden Sayıya Dönüştür (Convert to Number) seçeneğini kullanın; ardından sayı ya da tarih biçimi uygulayın.
• Renge tek başına güvenmeyin: Koşullu biçimlendirmede çok fazla renk kullanmak tabloyu karıştırır. Renkleri görmeyen okurlar için Durum gibi bir metin sütunu da ekleyin.
• Dile göre biçim kodları değişir: Türkçe Excel'de özel tarih kodları gg.aa.yyyy biçimindedir; İngilizce Excel'de aynı kod dd.mm.yyyy olarak yazılır. METNEÇEVİR işlevindeki biçim kodları da bu kurala uyar. Türkçe Excel'de işlev bağımsız değişkenleri noktalı virgülle ayrılır; İngilizce Excel'de virgül kullanılır.
• Biçimleri hızlı kopyalayın ve yönetin: Aynı görünümü birçok yere uygulayacaksanız Biçim Boyacısı'nı ya da Giriş > Stiller > Hücre Stilleri (Cell Styles) seçeneğini kullanın. Biçim Boyacısı düğmesine çift tıklarsanız birden fazla alana art arda uygulayabilirsiniz.
• İlgili konular:
  • Biçim Boyacısı: Bir hücrenin biçimini başka hücrelere kopyalar.
  • Hücre Stilleri: Hazır ya da özel biçim kümelerini tek tıkla uygular.
  • Özel sayı biçimi: Hücreleri Biçimlendir penceresindeki Özel kategorisiyle kendi gösterim kodunuzu oluşturur.
  • Koşullu biçimlendirme: Veri çubukları, renk ölçekleri ve simge kümeleriyle değerleri görselleştirir.
  • METNEÇEVİR: Sayı ya da tarihi istediğiniz biçimde metne çevirir.
  • YUVARLA: Değeri gerçekten yuvarlar.
  • EĞER: Koşula göre farklı sonuç döndürür.
  • TOPLA: Sayı aralığının toplamını alır.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.