Özel Sayı Biçimi

Nerede bulunur​

• Şerit: Giriş > Sayı (Home > Number) grubunun sağ alt köşesindeki iletişim kutusu başlatıcısına tıklayın ya da Sayı Biçimi açılır listesinden Diğer Sayı Biçimleri (More Number Formats) komutunu seçin.
• Sağ tık menüsü: Hücre ya da aralığa sağ tıklayıp Hücreleri Biçimlendir komutunu seçin.
• Klavye: Ctrl+1 (Mac'te Cmd+1) iletişim kutusunu doğrudan Sayı sekmesinde açar.
• Hazır kısayollar: Ctrl+Shift+1 binlik ayırıcılı iki ondalıklı sayı, Ctrl+Shift+2 saat ve dakika, Ctrl+Shift+3 gün-ay-yıl tarihi, Ctrl+Shift+4 para birimi, Ctrl+Shift+5 yüzde, Ctrl+Shift+6 bilimsel gösterim, Ctrl+Shift+~ Genel biçimi uygular. Bunlar da aslında hazır biçim kodlarıdır.
• Koşullu biçimlendirme: Kural penceresindeki Biçim düğmesi de aynı Sayı sekmesini açar; böylece biçim yalnızca koşul sağlanınca uygulanır.
• Hücre stilleri: Giriş > Stiller > Hücre Stilleri > Yeni Hücre Stili > Biçim yoluyla özel biçimi adlandırılmış bir stile bağlayabilirsiniz.

Nasıl kullanılır​

• Biçimlendirmek istediğiniz hücre ya da aralığı seçin.
• Ctrl+1 tuşlarına basarak Hücreleri Biçimlendir iletişim kutusunu açın.
• Sayı sekmesinde sol listeden Özel kategorisini seçin.
• Listeden yakın bir biçim seçin; seçtiğiniz kod Tür (Type) kutusuna gelir ve başlangıç noktası olur.
• Tür kutusundaki kodu düzenleyin ya da silip kendi kodunuzu yazın. Örnek (Sample) alanı, seçili ilk hücrenin sonucunu anında gösterir.
• Tamam düğmesine basın. Biçim hücrelere uygulanır ve çalışma kitabının özel biçim listesine eklenir.

Biçim kodunun yapısı: dört bölüm​

• Pozitif sayılar: birinci bölüm.
• Negatif sayılar: ikinci bölüm.
• Sıfır: üçüncü bölüm.
• Metin: dördüncü bölüm; metni gösteren yer tutucu @ simgesidir.

Yer tutucular ve simgeler​

• 0 (sıfır): Basamak yer tutucusudur. Sayıda o basamak yoksa 0 gösterilir; baştaki sıfırlar ve sabit ondalık basamak için kullanılır.
• # (diyez): Anlamlı basamak yer tutucusudur. Basamak yoksa hiçbir şey göstermez; gereksiz sıfırları engeller.
• ? (soru işareti): Basamak yoksa boşluk bırakır; ondalık ve kesirlerde hizalama sağlar.
• Ondalık ayırıcı: Türkçe arayüzde virgül, VBA ve İngilizce arayüzde noktadır.
• Binlik ayırıcı ve ölçekleme: Rakamlar arasındaki ayırıcı binlik gruplar oluşturur. Son basamak yer tutucusundan hemen sonra gelirse sayıyı 1000'e böler; iki tane gelirse 1.000.000'a böler. Türkçe arayüzde ayırıcı nokta olduğundan binler için #.##0., milyonlar için 0,0.. yazılır.
• %: Değeri 100 ile çarparak yüzde işaretiyle gösterir. Gerçek değer değişmez; 0,25 değeri yüzde 25 olarak görünür.
• E+ ve E-: Bilimsel gösterimdir; 0.00E+00 gibi.
• / (kesir): # ?/? tek haneli paydalı, # ??/?? iki haneli paydalı kesir gösterir.
• "metin": Çift tırnak içindeki karakterler olduğu gibi gösterilir. Tırnaksız yazılabilen karakterler şunlardır: $ - + / ( ) : ! ^ & ' ~ { } < > = ve boşluk. Harfler ve diğer simgeler için tırnak ya da ters eğik çizgi gerekir.
• \ (ters eğik çizgi): Kendisinden sonraki tek karakteri sabit metin yapar.
• _ (alt çizgi): Kendisinden sonraki karakter kadar boşluk bırakır; örneğin _) pozitif sayıları parantez genişliğinde içeriden hizalar.
• * (yıldız): Kendisinden sonraki karakteri hücreyi dolduracak kadar tekrarlar; hesap pusulası görünümünde TL işaretini sola, sayıyı sağa yaslamak için kullanılır.
• @: Hücredeki metnin yerini tutar; metin bölümünde öncesine ya da sonrasına sabit yazı eklemek için kullanılır.
• [$₺-41F]: Para birimi simgesini ve yerel ayar kodunu birlikte tanımlar; Türk Lirası simgesi ve Türkçe yerel ayar için kullanılır.

Tarih, saat ve süre kodları​

• Gün: Türkçe arayüzde g, gg, ggg, gggg. Bir ya da iki haneli gün numarası, kısa gün adı (Pzt) ve tam gün adı (Pazartesi) verir. İngilizce karşılığı d, dd, ddd, dddd.
• Ay: Türkçe arayüzde a, aa, aaa, aaaa. Sayı olarak ay, kısa ay adı ve tam ay adı verir. İngilizce karşılığı m, mm, mmm, mmmm.
• Yıl: yy iki haneli, yyyy dört haneli yıl verir; her iki dilde aynıdır.
• Saat, dakika, saniye: Türkçe arayüzde ss, dd, nn; İngilizce karşılıkları hh, mm, ss'dir. Burada dd Türkçede dakikadır, gün değildir.
• Köşeli parantezli süreler: Türkçe arayüzde [ss], [dd] ve [nn] biçimleri 24 saati, 60 dakikayı ya da 60 saniyeyi aşan toplam süreyi gösterir. Bunlar iş saatlerinin toplanmasında şarttır.

Renk ve koşullu bölümler​

• Pozitif yeşil, negatif kırmızı: [Color10]+#,##0;[Red]-#,##0;"-" kodu artı eksi işaretli ve renkli fark gösterir, sıfırı tire yapar.
• Not etiketleri: [>=85]"Pekiyi";[>=60]"Geçti";"Kaldı" kodu sayıyı sözcük olarak gösterir; üçüncü bölüm 'diğer bütün değerler' olur.
• Büyüklüğe göre ölçek: [>=1000000]0.0,,"M";[>=1000]0.0,"B";0 kodu aynı sütunda milyonlar, binler ve küçük sayıları kendi birimiyle gösterir. Bir kodda en çok iki koşul yazılabilir.

İleri teknikler​

• Değerleri gizleme: ;;; kodu üç bölümü de boş bırakarak sayıyı hücrede görünmez yapar. Değer yine formüllerde kullanılır ve formül çubuğunda görünür; bu yüzden gizli bir veri koruma yöntemi değildir.
• Sıfırı gizleme: #,##0;-#,##0;;@ kodu sıfırı boş gösterir, diğer sayıları normal biçimler.
• Baştaki sıfır ve sabit uzunluk: Sicil no, posta kodu gibi alanlarda 00000 ya da "PRS-"00000 kullanılır. Hücrede sayı kalır; sıralama ve toplama bozulmaz.
• Telefon numarası: 0 (000) 000 00 00 kodu on haneli sayıyı alan kodlu telefon düzenine çevirir.
• Birim ekleme: #,##0 "km" gibi kodlar sayıyı metne çevirmeden birim gösterir.
• Hizalama ve dolgu: "TL"* #,##0.00 biçimi para işaretini hücrenin soluna, sayıyı sağa yaslar. Metin sütununda @*. biçimi yazının arkasını noktalarla doldurur.
• Metinle birleştirmede biçim: Formülde sayıyı metne eklerken biçim kaybolur; bunun için METNEÇEVİR işlevi kullanılır.

="Toplam: "&METNEÇEVİR(A2;"#.##0,00")&" TL"

="Toplam: "&TEXT(A2,"#,##0.00")&" TL"

Range("B2:B10").NumberFormat = "#,##0.00 ""TL"""
Range("C2:C10").NumberFormat = "[Color10]+#,##0;[Red]-#,##0;""-"""

Sınırlar ve sürüm farkları​

• Uzunluk: Bir biçim kodu en çok 255 karakter olabilir.
• Koşul sayısı: Bir kodda en çok iki koşul yazılabilir; üçüncü durum için koşullu biçimlendirmeyi kullanın.
• Basamak sınırı: Excel sayıları en çok 15 anlamlı basamakla saklar; uzun kimlik ve kart numaralarında biçim bu sınırı aşamaz, bu tür veriler metin olarak girilmelidir.
• Kapsam: Özel biçimler çalışma kitabıyla birlikte saklanır; başka kitaba taşımak için hücreyi kopyalayın ya da Biçim Boyacısı kullanın.
• Excel 2016, 2019, 2021 ve Microsoft 365: Biçim kodu sözdizimi bu sürümlerde aynıdır; Microsoft 365 ve Excel 2021'de dinamik diziler sayesinde METNEÇEVİR işlevi tüm bir aralığa tek formülle uygulanabilir.
• Excel Web: Giriş sekmesindeki Sayı Biçimi listesi ve Diğer Sayı Biçimleri seçeneği temel biçimleri uygular; mevcut özel biçimler korunur ve görüntülenir, ancak tanımlama olanakları masaüstü sürümüne göre sınırlı kalabilir. Karmaşık kodları masaüstü Excel'de tanımlamanız önerilir.
• Mac: Cmd+1 ile Hücreleri Biçimlendir açılır; Ctrl+Shift tabanlı hazır biçim kısayolları Mac'te Control+Shift ile çalışır.
• Dil ve bölge: Arayüzdeki ayırıcılar ve tarih kodları kullanıcının dil ve bölge ayarına göre yazılır; kayıtlı biçimler farklı dilli Excel'de açılınca otomatik çevrilir.
• Performans: Biçimin kendisi hesaplamayı yavaşlatmaz; yavaşlama genellikle çok sayıda farklı özel biçim ya da hücre başına ayrı biçim kullanılmasından gelir. Tüm sütunu tek seferde biçimlendirmek ya da hücre stili kullanmak dosya boyutunu küçük tutar.

Neden çalışmıyor?​

• Hücrede ##### görünüyor: Neden: sütun sayıyı sığdıramıyor ya da tarih ve süre değeri negatif. Çözüm: sütun genişliğini artırın; negatif tarih ya da süre varsa değeri kontrol edin.
• Biçim uygulandı ama görünüm değişmedi: Neden: değer sayı değil metin olarak saklanıyor (sola yaslı, yeşil üçgenli). Çözüm: biçimi Genel yapıp Veri > Metni Sütunlara Dönüştür (Data > Text to Columns) ile Son'a kadar ilerleyin ya da boş bir hücreyi kopyalayıp Özel Yapıştır > Topla uygulayın.
• Excel yazdığınız biçimi kabul etmiyor: Neden: kapanmamış tırnak, yanlış ayırıcı, ikiden fazla koşul ya da dile uymayan harf. Çözüm: tırnakları ve noktalı virgülleri kontrol edin; Türkçe arayüzde ondalık ayırıcıyı virgül, binlik ayırıcıyı nokta yazın.
• Tarih yerine 45000 gibi sayı görünüyor: Neden: hücre Genel ya da Sayı biçiminde. Çözüm: tarih kodlu bir biçim atayın.
• Tarih kodu metin tarih üzerinde etkisiz: Neden: tarih metin olarak yazılmış. Çözüm: gerçek tarihe çevirin, ardından biçim uygulayın.
• Toplam süre 24 saatte sıfırlanıyor: Neden: saat kodu köşeli parantezsiz. Çözüm: Türkçe arayüzde [ss]:dd kullanın.
• Yüzde 100 kat büyük görünüyor: Neden: yüzde işareti değeri 100 ile çarparak gösterir. Çözüm: girişte 0,25 yazın ya da hücreye yüzde biçimi uygulayıp 25 yazın.
• Baştaki sıfırlar siliniyor: Neden: Genel biçimde sayının başındaki sıfır anlamsızdır. Çözüm: 00000 gibi bir kod kullanın ya da veriyi metin olarak girin.
• Formülle birleştirilen sayıda biçim kayboluyor: Neden: birleştirme sonucu metindir ve hücre biçimini taşımaz. Çözüm: sayıyı METNEÇEVİR içinde biçimleyin.
• Renk uygulanmıyor: Neden: renk adı arayüz diline uygun yazılmamış ya da koşullu biçimlendirme başka bir renk veriyor. Çözüm: dilden bağımsız [Renk10] biçimini deneyin; koşullu biçimlendirme kurallarını denetleyin.
• Toplamlar ekrandaki sayılarla tutmuyor: Neden: biçim yalnızca gösterimi yuvarlar, gerçek değer değişmez. Çözüm: değeri gerçekten yuvarlamak için YUVARLA işlevini kullanın.
• Başka bilgisayarda farklı görünüyor: Neden: bölgesel ayarlar ve yazı tipi farklı. Çözüm: ayırıcıları ve tarih adlarını kullanan kişinin bölgesel ayarına göre kontrol edin.

1. Binlik ayırıcı ve iki ondalık​

• Fiyat ve tutar sütunları için Türkçe arayüzde #.##0,00 yazın.
• Adet sütunu için #.##0 yazın.
• Tamam düğmesine basın.

2. Sayıya birim ekleme​

• Yük sütunu için 0,0 "kg".
• Mesafe sütunu için #.##0 "km".
• Navlun sütunu için #.##0,00 "TL".
• Km başına maliyet sütunu için 0,00 "TL/km".

3. Binlik ve milyon ölçekleme​

• Tam ciro için Türkçe arayüzde #.##0 yazın.
• Bin TL sütunu için #.##0. yazın; son nokta değeri 1000'e böler.
• Milyon TL sütunu için 0,0.. yazın; iki nokta değeri 1.000.000'a böler.

4. Baştaki sıfır, sicil ve telefon​

• Sicil no için "PRS-"00000.
• Telefon için 0 (000) 000 00 00.
• Posta kodu için 00000.

5. Renkli artı eksi fark​

• [Renk10]+#.##0;[Kırmızı]-#.##0;"-" kodunu Tür kutusuna yazın.
• Tamam düğmesine basın.

6. Koşullu etiket ve renk​

• Durum sütununu seçip Ctrl+1 tuşlarına basın.
• Özel kategorisinde Türkçe arayüze şu kodu yazın: [Renk10][>=85]"Pekiyi";[Mavi][>=60]"Geçti";[Kırmızı]"Kaldı".
• Tamam düğmesine basın.

7. Tarih ve gün adı biçimleri​

• Teslim tarihi için gg.aa.yyyy.
• Gün adı için gggg.
• Ay ve yıl için aaaa yyyy.
• Kısa biçim için g aaa.

8. 24 saati aşan toplam süre​

• Günlük sütunlara ss:dd biçimini verin.
• Toplam sütununa Türkçe arayüzde [ss]:dd yazın.
• Karşılaştırma için son sütuna normal ss:dd biçimini verin.

9. Sıfırı, değeri ve metni yönetme​

• Stok sütunu için #.##0;-#.##0;;@ yazın; üçüncü bölüm boş olduğu için sıfır görünmez.
• Not sütunu için "Not: "@ yazın.
• Dahili kod sütunu için ;;; yazın.

10. Dolgu ve hizalama karakterleri​

• Kalem sütunu için @*. yazın; yıldız sonrasındaki nokta metnin arkasını doldurur.
• Tutar sütunları için "TL"* #.##0,00 yazın; yıldız sonrasındaki boşluk hücre genişliğine kadar tekrarlanır.
• KDV oranı için 0% yazın.

Kullanırken dikkat edin​

• Biçim değeri değiştirmez: Özel biçim yalnızca görünümü değiştirir; formül çubuğunda ve hesaplamalarda gerçek değer kullanılır. Bir hücrede 12,5 kg görünse bile içindeki sayı 12,5'tir. Bu yüzden biçim, metin birleştirmeden çok daha güvenli ve hesaplanabilir bir yoldur.
• Arayüz ve VBA ayırıcıları farklıdır: Türkçe arayüzde ondalık ayırıcı virgül, binlik ayırıcı noktadır. VBA'daki NumberFormat özelliği ve İngilizce Excel ise ondalık için nokta, binlik için virgül bekler. Arayüzde yazdığınız kodu makroya taşırken ayırıcıları çevirin; yerel ayırıcılarla yazmak için NumberFormatLocal özelliği vardır.
• Önizlemeye güvenin: Hücreleri Biçimlendir kutusundaki Örnek alanı kodu anında sınar. Koddan emin değilseniz önce örnek hücrede deneyin; kod geçersizse Excel Tamam düğmesine basınca uyarı verir ve biçimi uygulamaz.
• Dört bölüm kuralını unutmayın: Pozitif, negatif, sıfır ve metin bölümlerinin sırası sabittir. Bir bölümü boş bırakmak o türdeki değerleri gizler; ayırıcıları eksik bırakırsanız Excel bölümleri kaydırır ve beklenmeyen sonuç alırsınız. Negatif bölüm yazdığınızda eksi işaretini kendiniz eklemelisiniz.
• En çok iki koşul: Bir biçim kodunda en çok iki köşeli parantezli koşul yazılabilir; üçüncü durum koşulsuz son bölüm olur. Daha fazla durum için koşullu biçimlendirme kuralları ya da formül kullanın.
• Baştaki sıfırlar için biçim ya da metin: Posta kodu ve sicil numarası gibi sabit uzunluklu sayılarda 00000 gibi bir kod kullanın; sayı olarak kaldığı için sıralama ve aritmetik bozulmaz. Kart numarası gibi 15 haneyi aşan ya da hesaplamaya girmeyen kimlikler ise metin olarak girilmelidir.
• Süreler için köşeli parantez: 24 saati aşan toplamlar için saat kodunu köşeli parantez içine alın; Türkçe arayüzde [ss]:dd, İngilizce ve VBA'da [h]:mm. Normal saat kodu günü atar ve toplamı yanlış gösterir; hesaplanan değer aynı kalır, yanıltıcı olan yalnızca görüntüdür.
• Ekrandaki yuvarlama gerçek değil: 0,00 gibi bir kod değeri yalnızca ekranda yuvarlar; toplamlar gerçek değerlerle yapılır ve ekrandaki sayıların toplamından farklı çıkabilir. Gerçekten yuvarlamak istiyorsanız YUVARLA işlevini kullanın. Dosya seçeneklerindeki Kesinlik Görüntülendiği Gibi seçeneği değerleri kalıcı olarak değiştirdiği için dikkatle kullanılmalıdır.
• Metin birleştirmede METNEÇEVİR: Bir sayıyı ve metni & ile birleştirirseniz sayının biçimi kaybolur. Birleştirme formülünde sayıyı METNEÇEVİR işlevinin içinde biçimleyin; işlevin biçim metni arayüzün diline göre yazıldığı için dosyayı başka dilde paylaşırken dikkat edin.
• Renk adları dile bağlıdır: Köşeli parantezli renk adları arayüz diline göre yazılır: Türkçe Excel'de Kırmızı, İngilizce Excel'de Red. Dilden bağımsız çalışmasını istiyorsanız Renk1 - Renk56 (İngilizce Color1 - Color56) biçimini kullanın.
• 255 karakter sınırı: Bir biçim kodu en çok 255 karakter olabilir. Çok uzun kodlar yerine hücre stili ya da koşullu biçimlendirme kullanmak hem sınırı aşmanızı engeller hem de bakımı kolaylaştırır.
• Biçimi taşıma ve stil: Biçimi hücreden hücreye Biçim Boyacısı ya da Özel Yapıştır > Biçimler ile taşıyın. Aynı kodu pek çok yerde kullanıyorsanız hücre stili oluşturun; stili değiştirdiğinizde bağlı bütün hücreler güncellenir.
• CSV ve dışa aktarma: CSV dosyası kaydettiğinizde Excel çoğu zaman hücrelerin ekranda görünen biçimli halini yazar. Gizlediğiniz sıfırlar, eklediğiniz birimler ve ölçeklenmiş değerler dışa aktarılan dosyada sorun çıkarabilir; dışa aktarmadan önce biçimi Genel yaparak kontrol edin.
• Başka bilgisayarda görünüm: Tarih adları, ayırıcılar ve para birimi simgeleri kullanıcının bölgesel ayarına göre görünür. Dosyayı farklı dilde ya da bölgede açan kişi aynı değeri farklı ayırıcılarla görebilir; kritik raporlarda biçimleri paylaşmadan önce başka bir bilgisayarda deneyin.
• İlgili konular: Koşullu Biçimlendirme, Hücreleri Biçimlendir, Biçim Boyacısı, Hücre Stilleri, Metinden Sütunlara Dönüştürme, METNEÇEVİR, YUVARLA, SABİT, DEĞER, Tarih ve Saat biçimleri ile VBA'da Range.NumberFormat ve NumberFormatLocal özellikleri.