Çalışma Sayfasında Türkiye Haritası Oluşturma

Türkiye Haritasını Çalışma Sayfasında Verilerle Renklendirme​

Bu Excel çalışma kitabı, Türkiye'nin 81 ilini bir çalışma sayfası üzerindeki harita şekilleriyle gösterir. İl adları, bölge bilgileri ve örnek ölçüm sütunları ayrı bir veri sayfasında tutulur. Harita sayfasındaki kontroller, bir ölçümün seçilmesine ve illerin renk aralıklarına göre gösterilmesine olanak sağlar. Böylece il bazlı bir tabloyu, dosyanın içinde bulunan görsel haritayla birlikte incelemek mümkündür. Dosya bir çevrim içi harita hizmetine bağlanmaz; harita, veri ve VBA kodu çalışma kitabının içindedir. İndirme biçimi makro içeren XLSM dosyasıdır. Renklendirme ve bazı etkileşimler için masaüstü Microsoft Excel'de makroların çalıştırılması gerekir.

Dosyanın Yapısı ve Kullanım Amacı​

Çalışma kitabında görünür durumda iki sayfa bulunur: “veri” ve “harita”. “veri” sayfasında plaka sırası, il adı, bölge, varsayılan RGB renk bilgisi, açıklama, etiket, tarih ve ölçüm alanları yer alır. Dosyada TRAFİK, HASAR ve KASKO başlıklı örnek ölçüm sütunları görülür. Bu değerler güncel bir resmî istatistik olarak sunulmaz; çalışma kitabında bulunan örnek veriler olarak değerlendirilmelidir. Ölçümün kaynağı ve tarihi belirtilmeden haritadaki renkler dış dünyaya ilişkin bir sonuç gibi yorumlanmamalıdır. Gerçek bir rapor hazırlarken ilgili veri sütunlarının doğrulanmış, aynı döneme ait değerlerle değiştirilmesi gerekir.
“harita” sayfası, illerin çizilmiş şekillerini, il etiketlerini, ölçüm seçimini ve renk eşiklerini bir araya getirir. Ana haritanın yanında “HARİTAYI SIFIRLA” ve “HARİTADA GÖSTER” düğmeleri bulunur. Kriter alanı ile beş renk aralığı, görselin hangi sütuna göre boyanacağını belirler. Makrolar, veri tablosundaki il sırası ile harita şekillerini eşleştirir. Bu dosyanın amacı coğrafi sınırları güncel bir servis üzerinden doğrulamak değildir; mevcut Excel şekilleri üzerinde tablodaki sayısal değerleri karşılaştırmalı göstermektir.

Veri Sayfasında Neler Bulunur​

“veri” sayfasındaki ilk ana blok 81 ili kapsar. Her il için plaka, ad ve bölge sütunları vardır. Bölge bilgisi il bazlı görünümü bölgesel görünümden ayırmak için kullanılır. RGB biçimindeki renk değerleri, çalışma kitabının varsayılan veya bölgesel boyama davranışına kaynak olur. Açıklama ve etiket sütunları, harita üzerindeki metinlerin hazırlanmasına yardımcı olur. Tarih sütunu ise rota gösterimiyle ilişkilidir. Alt bölümde bölge adlarının bulunduğu yardımcı alan vardır; kitabın “bölgeler” adlı aralığı bu alanı işaret eder.
Ölçüm sütunlarına yeni veri girilirken 81 il sırasının ve başlık satırının korunması önemlidir. Makro kodu il şekillerini sabit sıraya göre işler; satırları rastgele yeniden sıralamak, rengin yanlış ille eşleşmesine yol açabilir. Benzer şekilde başlık adları, haritadaki kriterin veri sayfasında aranması için kullanılır. Yeni bir ölçüm sütunu eklenecekse başlığı mevcut yapıyla uyumlu yazılmalı ve harita sayfasındaki seçim alanında gerçekten göründüğü kontrol edilmelidir. Kullanıcıya gösterilen sonuç ile kaynak tablodaki aynı ilin değeri karşılaştırılarak veri girişinin doğru işlendiği anlaşılabilir.

Harita Sayfasındaki Etkileşimler​

Harita sayfasının başlangıç görünümünde il adları ve farklı dolgularla çizilmiş il alanları bulunur. İl etiketlerini açıp kapatan onay kutusu, yazı yoğunluğunu azaltmak için kullanılabilir. Açıklamaları gösteren başka bir onay kutusu, harita şekillerine veri sayfasındaki açıklama metnini bağlar. Rota işlevi, veri sayfasındaki tarih alanını kullanır; ilgili kod en az iki tarih girilmesini bekler. Bu nedenle rota görünümünde boş tarihlerin veya örnek tarihlerinin gerçek bir gezi planı gibi değerlendirilmemesi gerekir. Bölgesel gösterim için ayrı bir kutu da bulunur; bu mod il etiketlerinden farklı bir görünüm üretir.
“HARİTADA GÖSTER” düğmesi seçilen kriterin veri sayfasındaki başlığını arar. Eşleşme bulunduğunda il şekilleri ölçüm değerlerine göre renklenir ve haritanın üst başlığı seçilen ölçüme göre güncellenir. Kriter boşsa işlem kullanıcıya bir bilgi mesajı gösterir. “HARİTAYI SIFIRLA” düğmesi başlığı yeniden “TÜRKİYE HARİTASI” yapar ve haritanın başlangıç renk ve etiket düzenine dönmesini sağlar. Makrolar çalıştırılmadığında çizilmiş harita ve mevcut hücreler görülebilir; düğmelerin ürettiği dinamik davranış beklenmemelidir.

Formüller ve Hesaplama Mantığı​

Veri sayfasındaki formüllerde KAYDIR (OFFSET), İNDİS (INDEX), KAÇINCI (MATCH) ve ETOPLA (SUMIF) işlevleri kullanılır. İNDİS (INDEX) ve KAÇINCI (MATCH) birlikte, il veya bölgeye ilişkin bir başvuru değerinin uygun veri aralığından alınmasına yardımcı olur. KAYDIR (OFFSET), sabit olmayan başvuruların ilgili hücreye göre kaydırılmasında kullanılır. ETOPLA (SUMIF) ise belirli bölge veya koşul için değerlerin toplanmasını sağlar. Dosyanın analizinde bu işlevlerin yanında formül içeren toplam 345 hücre belirlenmiştir. Harita sayfasında hücre formülü bulunmaması, sayfanın işlevsiz olduğu anlamına gelmez: görsel değişiklikler ağırlıklı olarak şekillere bağlı VBA işlemleriyle yapılır.
Hesaplama ile görselleştirme farklı katmanlardır. Sayısal sonuçların dayanağı “veri” sayfasındaki hücrelerdir; harita renkleri bunların yorumlanmasına yardımcı olur. Eşikler harita sayfasında aralik1 ile aralik5 arasında adlandırılmış hücrelere bağlanmıştır. “kriter” adlı aralık, seçili ölçüm alanını işaret eder. Bu adların değiştirilmesi VBA kodunun hücreleri bulmasını etkileyebilir. Eşik değeri değiştirildiğinde yalnız renge bakmak yerine, en az bir ilin kaynak ölçüm değerinin hangi aralığa düştüğü kontrol edilmelidir. Böylece renk sınırlarının beklendiği gibi çalıştığı doğrulanır.

Makro ve Bağlantı Durumu​

Dosyada VBA projesi vardır. Kod, harita sayfasındaki onay kutularının değişimine, il şekillerinin etiketlerine, açıklamalara, rotaya ve renklendirmeye ilişkin işlemler içerir. Dosyanın güncel kaynak sürümü masaüstü Excel'de açılarak kontrol edilmiştir: ölçüm seçilip “renklendir” makrosu çalıştırıldığında başlık “TÜRKİYEDE TRAFİK” durumuna geçmiş, sıfırlama makrosu başlığı başlangıç değerine döndürmüştür. Etiket ve açıklama kutularının değer değişimi de test kopyasında çalışmıştır. Kaynak dosya bu denemeler sırasında değiştirilmemiştir.
Çalışma kitabında dış çalışma kitabı bağlantısı veya Excel bağlantı nesnesi saptanmamıştır. Bu tespit, dosyanın gelecekte başka bir kaynaktan veri çektiği anlamına gelmez. XLSM dosyasının makro güvenliği uyarısı Excel tarafından gösterilebilir. Dosya yalnız güvenilir bir kaynaktan indirildiğinde ve işlevleri kullanılacaksa makrolar etkinleştirilmelidir. Çevrim içi önizleyiciler, mobil tablo uygulamaları ve makroları kapatan ortamlar VBA düğmelerini çalıştırmayabilir. Bu ortamlarda sayfalar görüntülenebilse bile renk ve rota kontrolleri için masaüstü Excel gerekir.

Nasıl Kullanılır​

Önce dosyanın bir kopyası üzerinde çalışılması önerilir. “veri” sayfasında kullanılacak il bazlı değerler incelenir; örnek ölçümler gerektiğinde doğrulanmış yeni değerlerle değiştirilir. İl ve plaka sırası korunur. “harita” sayfasında kriter alanından bir sütun başlığı seçilir. Beş renk aralığının sayısal eşikleri ve renkleri, raporda gösterilmek istenen ölçeğe uygun hale getirilir. Ardından “HARİTADA GÖSTER” düğmesi çalıştırılır. Başlığın seçilen kriteri gösterdiği ve birkaç ilin rengiyle kaynak hücre değerinin uyumlu olduğu kontrol edilir. Farklı bir karşılaştırma yapılacaksa sıfırlama düğmesiyle başlangıç görünümüne dönülür ve yeni kriter seçilir.
İl etiketleri yoğun görünüyorsa ilgili onay kutusu kapatılabilir. Açıklama gösterimi kullanılacaksa önce veri sayfasındaki açıklama hücreleri gözden geçirilir. Rota gösterimi denenirken tarih sütununda en az iki uygun tarih bulunduğu doğrulanır. Görsel bir rapora aktarılacaksa, haritanın yanında veri dönemi, ölçüm tanımı ve eşik aralıkları ayrıca yazılmalıdır. Bu bilgiler dosyanın kendisinden otomatik olarak doğrulanmaz. Dosya, statik coğrafi şekillerle Excel veri görselleştirmesini öğrenmek veya il bazlı şirket içi ölçümleri karşılaştırmak için kullanılabilir.

Sürüm ve Kapsam Notu​

Kaynak kayıtta eski V1 sürümü ve daha yeni 18 Kasım 2023 sürümü bulunur. İki özgün dosya da sürüm geçmişi olarak korunur. Bu açıklama ve galeri, daha yeni sürümün görünür iki sayfasına dayanır. Galeri görselleri gerçek Excel çalışma kitabından alınmıştır; kapak ise dosyanın konusu için hazırlanmış ayrı bir öne çıkan görseldir. Haritadaki örnek trafik, hasar, kasko ve tarih verileri güncel veri iddiası taşımaz. Dosya bir resmî harita, adres doğrulama, rota optimizasyonu veya çevrim içi veri servisi değildir; Excel içindeki çizimleri ve VBA kontrollerini kullanarak tablodaki değerleri göstermeye yarar.