Tarihsel Parametrelerle Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplama

Saklı Parametrelerle Tazminat Hesabının Adımlarını İnceleyin​

Bu çalışma kitabı, işe giriş ve işten ayrılış tarihleri ile aylık ücret bilgilerini aynı hesaplama tablosunda bir araya getirir. Kıdem hesabında kullanılan süre bileşenleri, ücret matrahı, damga kesintisi ve net tutar ayrı alanlarda gösterilir. İhbar tarafında ise modelin seçtiği gün sayısı, ücret üzerinden bulunan brüt tutar ve kümülatif matraha bağlı vergi farkı izlenebilir. Dosyanın amacı, hazır hücre ilişkilerinin nasıl sonuç ürettiğini incelemek ve sayısal girdileri değiştirerek bu ilişkileri karşılaştırmaktır.
Dosyada tarihsel parametreler saklanmaktadır. Yardımcı alandaki tavan açıklamaları 2020, 2021 ve 2022 dönemlerini taşır; vergi eşikleri ile oranlar da çalışma kitabının içindeki sabit değerlerdir. Bu içerik güncel mevzuat, güncel tavan, hak kazanma veya gerçek bir uyuşmazlık hakkında doğruluk güvencesi sunmaz. Sayısal testler yalnız dosyada bulunan modelin aritmetiğini doğrulamıştır. Bugünün uygulamasına karar vermek için bu tarihsel örneğin otomatik olarak güncel olduğu varsayılmamalıdır.

Çalışma Kitabının Yapısı​

Kitapta kıdem ihbar tablosu adlı tek görünür çalışma sayfası bulunmaktadır. Ana kullanıcı görünümü A ile E sütunları arasında yer alır. Üst bölümde giriş alanları, ortada süre ve matrah hesapları, alt bölümde iki tazminat türünü yan yana gösteren sonuç alanı vardır. A20 satırındaki hesaplama sonuçları başlığı, bu alt bölümün başlangıcını belirler. B sütunundaki kıdem sonuçları ile D sütunundaki ihbar sonuçları B26 hücresinde birleşir.
F ile O arasındaki sütunlar kaynakta gizlidir. Bu sütunların içinde kontrol hesapları ve tarihsel yardımcı parametreler bulunmaktadır; yayımlanan dosyada sütun görünürlüğü korunmuştur. Bunlar ayrı bir gizli sayfa değildir. Galeri ana görünümü gösterir, yardımcı sütunları açılmış bir görüntü üretmez. Analizde bu saklı alanlar da incelenmiştir; dosyadan çıkarılmamış veya başka bir veri setiyle değiştirilmemiştir.
Kaynak dosyada makro, dış çalışma kitabı bağlantısı, grafik, Excel tablosu ve adlandırılmış aralık bulunmamaktadır. Veri doğrulama listesi de tanımlı değildir. Görünümdeki birleşik hücreler giriş ve sonuç alanlarını genişletir. Hesaplamalar yirmi dokuz hücre formülüne dayanır. Bu nedenle dosyanın kullanımını bir otomatik mevzuat yenileme sistemi, personel veri tabanı veya bordro programı olarak değerlendirmek doğru olmaz.

Girdi Alanları ve Ücret Matrahı​

B3 işe giriş tarihidir; B4 ayrılış tarihidir. B5 son aylık brüt ücret, B6 aylık brüt ek ödeme ve B7 kümülatif gelir vergisi matrahı olarak kullanılır. Tarih alanlarına Excel tarafından tarih kabul edilen değerlerin girilmesi gerekir. Dosyada boş, metin veya ters tarih aralığını açıklayan özel bir hata mesajı bulunmadığından, girişlerin geçerliliği kullanıcı tarafından kontrol edilmelidir. Negatif ücret veya ters tarih aralığı için güvenli bir işlem onayı varmış gibi davranılmamalıdır.
B8 hücresindeki IF karşılaştırması ücret ve ek ödemenin toplamını gizli I3 tavanıyla sınırlar. B9 ise ana görünümde yer alan başka bir tavan girdisidir. D10 kontrolü, B8 ile B9 değerlerinin küçüğünü kıdem hesabının temel matrahı olarak seçer. Dolayısıyla dosyada yalnız tek bir tavan alanı yoktur; görünen tavanın değiştirilmesi, gizli I3 sınırını kendiliğinden güncellemez. Örneğin iki sınırdan düşük olanı hesaplamayı belirlemeye devam eder.
İhbar matrahı B17 hücresinde ücret ile ek ödemenin toplamıdır. Kıdem matrahını sınırlayan karşılaştırmalar ihbar matrahına aynı şekilde uygulanmaz. Bu ayrım, iki sonuç sütununda neden farklı brüt tutarlar oluşabileceğini anlamak için önemlidir. B5 veya B6 değiştirildiğinde her iki hesap kolu beslenir; B9 değişikliği ise kıdem kolundaki kontrol matrahını etkiler.

Tarih Bileşenleri ve Kıdem Hesabı​

B10 tamamlanan yıl sayısını YEAR, MONTH, DAY, AND ve OR karşılaştırmalarıyla hesaplar. Ayrılış tarihinde giriş gününün yıldönümüne henüz ulaşılmamışsa yıl farkından bir çıkarılır. B11 ay bileşenini ay ve gün karşılaştırmalarıyla üretir. B12 ise ayrılış tarihinden, giriş günüyle oluşturulan bir DATE değerini çıkararak gün bileşenini bulur. Böylece tek bir tarih farkı yerine yıl, ay ve gün ayrı ayrı görülebilir.
D10 matrahının yıl bileşeniyle çarpımı E10 değeridir. Ay katkısı D10 değerinin on ikiye bölünmesi ve B11 ile çarpılmasıyla oluşur. Gün katkısında aynı matrah üç yüz altmışa bölünür ve B12 ile çarpılır. E13, bu üç parçanın SUM toplamını ROUND ile iki ondalık basamağa yuvarlar. Bu yaklaşım dosyanın saklı hesap modelidir; gerçek takvim günleri üzerinden tek bir günlük oran kullandığı şeklinde anlatılmamalıdır.
E14 brüt kıdem tutarına sabit 0,00759 katsayısını uygular. E15 bu kesintiyi brüt değerden çıkarır. Alt sonuç bölümünde B22 brüt tutarı, B24 damga kesintisini ve B25 net kıdem tutarını gösterir. B23 hücresinde gelir vergisi için formül yerine YOK metni bulunur. Bu metin dosyanın mevcut model tercihini ifade eder; bütün gerçek durumların değerlendirmesi olarak sunulmaz.

İhbar Günleri ve Vergi Farkı​

B16, yıl sayısını üç yüz altmış beşle, ay sayısını otuzla çarpar ve kalan gün bileşenini ekler. B18 bu türetilmiş gün değerine göre on dört, yirmi sekiz, kırk iki veya elli altı sonucunu seçer. Kaynak IF yapısında yüz seksen, beş yüz kırk ve bin seksen sınırlarının eşitliği önceki banda dahildir. Bir sonraki banda geçiş sınırın üzerinde gerçekleşir. Sonuçlar formülde metin olarak yazılmış olsa da sonraki çarpımda Excel tarafından sayısal kullanılır.
D22 ihbar matrahını otuza böler ve seçilen ihbar günüyle çarpar. Gizli I20, B7 kümülatif matrahına bu brüt tutarı ekler. D23 formülü önce yeni toplamın vergi karşılığını, ardından önceki matrahın vergi karşılığını hesaplayıp farkını alır. Böylece yalnız yeni ihbar tutarını tek bir oranla çarpmak yerine, saklı eşikleri aşan kısmın başka bir oranla hesaplanması mümkün olur.
Bu vergi hesabında otuz iki bin, yetmiş bin ve iki yüz elli bin eşikleri ile yüzde on beş, yirmi, yirmi yedi ve otuz beş oranları kullanılır. Yardımcı M hücreleri önceki dilimlerin biriken vergisini taşır. D24 aynı sabit damga katsayısını ihbar brüt tutarına uygular. D25 brütten gelir vergisi farkı ile damga kesintisini çıkarır. Son olarak B26, iki net sonucu toplar; bu hücre ayrı bir hak kazanma koşulu denetlemez.

Kullanım ve Sonuçların Kontrolü​

İncelemeye özgün dosyanın bir kopyasıyla başlanabilir. Önce tarih alanları, ardından ücret, ek ödeme ve önceki matrah değiştirilir. Yıl, ay ve gün bileşenlerinin beklenen tarih aralığıyla tutarlı olup olmadığı kontrol edilir. Görünen ve gizli tavanın birlikte etkili olduğu unutulmaz. Alt bölümde brüt, kesinti ve net alanları ayrı ayrı okunur; yalnız birleşik toplamın görülmesi hesap adımlarını değerlendirmek için yeterli değildir.
Bağımsız işlev kontrolünde farklı süreler, tavanı aşan ücret, vergi eşiğini geçen matrah ve sıfır ücret örnekleri kullanılmıştır. Özel test kopyası kaydedilip yeniden açıldığında sonuçların ve yirmi dokuz formülün korunumu doğrulanmıştır. Bu testler dosyanın saklı parametreleriyle tutarlı hesap ürettiğini gösterir; tarihsel değerleri güncel hale getirmez. Özgün dosya değiştirilmeden yayımlanmakta ve sürüm geçmişindeki tek kaynak eki korunmaktadır.
Galeri, gerçek Excel uygulamasından alınmış ana sayfa görünümüdür. Başlıklı kapak ise dosyanın konusunu açıklayan temsili çizimdir; çalışma kitabının gerçek ekran görüntüsü değildir. Hesap adımlarını öğrenmek, tarihsel parametre etkisini karşılaştırmak ve IF tabanlı kademeli hesapları incelemek isteyenler için somut bir örnek sunar. Güncel bordro kararı veya hukuki sonuç için doğrudan hazır çıktı olarak kullanılmadan önce parametrelerin ve koşulların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Özgün A13 etiketinde brüt ihbar ifadesi bulunmasına rağmen E13 formülü E10 ile E12 arasındaki kıdem bileşenlerini toplar. Bu açıklamada sonuç, hücre etiketinden değil gerçek formül bağlantısından izlenerek brüt kıdem olarak ele alınır; kaynak etiket ve dosya değiştirilmemiştir.