Kâr ve Zarar Tablosu Hazırlama

Gelir Gider ve Bütçe Verilerini Kâr Zarar Özetinde Birleştirme​

Kâr ve Zarar Tablosu Hazırlama, satış gelirleri, satış maliyetleri, faaliyet giderleri, diğer gelirler ve vergi tutarlarını ayrı çalışma sayfalarında düzenleyen bir Excel dosyasıdır. Girilen değerler Dashboard sayfasında bir araya getirilir. Önceki dönem, bütçe ve cari dönem aynı düzen içinde karşılaştırılır. Dosya, tek bir toplam gelir ve toplam gider hücresiyle sınırlı değildir; brüt kâr, faaliyet giderleri toplamı, faaliyet kârı ve net kâr farklı aşamalar olarak gösterilir. Çalışma kitabının sayfa adları, başlıkları ve açıklama alanları İngilizcedir.
Çalışma kitabında Dashboard, Sales, Income, Expenses, Taxes ve Categories adlı altı görünür sayfa bulunur. İlk sayfa özet raporu, sonraki dört sayfa tutar girişlerini, son sayfa ise kategori listesini taşır. Özgün dosyada bu alanlar gerçek bir işletmenin doldurulmuş mali sonuçları olarak sunulmamaktadır; tutar girişleri boş bırakılmıştır. Ürün ve gider açıklamaları, verinin nereye yazılacağını gösteren başlangıç etiketleridir. Kullanım, bu alanların aynı döneme ve aynı ölçü birimine ait bilgilerle doldurulmasına dayanır.

Dönem ve Şirket Bilgilerinin Düzenlenmesi​

Dashboard sayfasının B1 hücresinde rapor başlığı, B2 hücresinde şirket adı bulunur. C1 hücresinde raporun kapsadığı ay veya yılın ve bitiş tarihinin yazılmasına yönelik açıklama metni vardır. Bu alan, bir tarih seçildiğinde diğer sayfalardaki hareketleri otomatik süzen bir dönem filtresi değildir. Dosyada ayrı bir işlem tarihi sütunu üzerinden kayıt toplayan hareket listesi bulunmadığından, karşılaştırılacak dönemlere ait toplamların giriş sayfalarına uygun şekilde hazırlanması gerekir.
Başlıklarda görülen Prior Period önceki dönemi, Budget bütçeyi, Current Period ise cari dönemi ifade eder. Dashboard üzerindeki karşılıkları C, D ve E sütunlarında gösterilir. Giriş sayfalarında aynı üç tutar alanı D, E ve F sütunlarındadır. Aynı başlığın iki farklı sayfada farklı sütun harfine denk gelmesi, veri girişi sırasında göz önünde bulundurulmalıdır. Şirket adı ve rapor başlığı adlandırılmış başvurularla diğer giriş sayfalarına taşınır; bunların her sayfada ayrı ayrı yazılması gerekmez.

Sales Sayfasında Satış ve Satış Maliyeti​

Sales sayfasındaki SalesRevenue tablosu B4:I13 aralığındadır. Beşinci satırdan on ikinci satıra kadar sekiz başlangıç kayıt satırı bulunur; on üçüncü satır tablo toplamıdır. İlk dört satır Sales Revenue, sonraki dört satır Cost of Sales kategorisiyle hazırlanmıştır. Açıklamalarda Product/Service ifadeleri kullanılır. Böylece satış geliri ile bu satışların maliyeti aynı giriş sayfasında tutulurken özet rapora farklı gruplar halinde aktarılır.
B sütunu gelir türünü, C sütunu ürün veya hizmet açıklamasını, D:F aralığı ise üç karşılaştırma tutarını taşır. Dosyada miktar ile birim fiyatın çarpıldığı ayrı alanlar bulunmaz; ilgili dönemin tutarı doğrudan girilir. G:I sütunları hesaplama alanıdır. Bunlarda cari tutarın satış gelirine oranı ve önceki dönem ile bütçeye göre yüzde değişim formülleri bulunur. Kategori ve açıklama yazılırken bu hesaplama sütunlarının üzerine tutar girilmemelidir.

Income Sayfasında Diğer Gelirler​

Income sayfasındaki Income tablosu B4:I7 aralığındadır. İki başlangıç kayıt satırını yedinci satırdaki toplam izler. İlk kayıt Other Income açıklamasıyla hazırlanmıştır; diğer kayıt satırı yeni bir açıklama girilmesine uygun boş alan taşır. Buraya yazılan tutarlar, Dashboard üzerindeki Other Income satırına tablo toplamı üzerinden aktarılır. Satış geliri ile diğer gelirlerin ayrı sayfalarda tutulması, net kâra ulaşan hesaplama zincirinin izlenmesini sağlar.
Bu sayfada da önceki dönem, bütçe ve cari dönem tutarları aynı üç sütunda bulunur. Cari dönemin satış gelirine oranı ile iki değişim sütunu ayrıca hesaplanır. Diğer gelir başlığı altında hangi kalemin yer alacağına ilişkin otomatik bir belge okuma veya hesap planı eşleştirmesi yoktur. Dosya, açıklaması ve kategorisi girilmiş toplu tutarları kullanır; gelir kaynağını dışarıdan kendisi belirlemez.

Expenses Sayfasında Faaliyet Giderleri​

Expenses sayfasındaki OperatingExpenses tablosu B4:I25 aralığını kapsar. Beşinci satır ile yirmi dördüncü satır arasında yirmi başlangıç gider satırı vardır. Dört satır Sales and marketing, dört satır Research and development, on iki satır General and administrative kategorisiyle düzenlenmiştir. Açıklamalar arasında reklam, doğrudan pazarlama, teknoloji lisansları, patentler, ücretler, kira, telefon, amortisman ve sigorta gibi İngilizce etiketler bulunmaktadır.
Bu kayıtların tutarları D:F sütunlarına girilir. Dashboard, satış ve pazarlama, araştırma ve geliştirme ile genel yönetim kategorilerini ayrı SUMIFS formülleriyle toplar. Other Operating Expenses satırı ise faaliyet giderleri tablo toplamından bu üç grubun toplamını çıkararak hesaplanır. Bu nedenle başka bir gider kategorisi kullanıldığında, her yeni kategori için Dashboard üzerinde kendiliğinden ayrı bir başlık oluşması beklenmemelidir. Özetin mevcut grupları ve kalan gider hesabı birlikte değerlendirilmelidir.

Taxes Sayfasında Vergi Tutarları​

Taxes sayfasındaki tablo B4:I10 aralığındadır. Beşinci satırdan dokuzuncu satıra kadar beş giriş satırı, onuncu satırda toplam bulunmaktadır. Başlangıç açıklamaları Income taxes, Payroll taxes, Stamp duty land tax ve Other taxes ifadelerini içerir. Bu etiketler İngilizce şablonun kendi açıklamalarıdır; Türkiye için hazırlanmış vergi türü eşleştirmesi veya güncel mevzuat kapsamı olarak değerlendirilmemelidir.
Vergi tutarları önceki dönem, bütçe ve cari dönem için doğrudan girilir. Dosyada bir vergi oranı seçerek matrahtan vergi hesaplayan bölüm yoktur. Taxes toplamı, Dashboard üzerindeki Total Taxes satırına alınır ve net kâr hesaplanırken çıkarılır. Dolayısıyla bu sayfanın işlevi, hazırlanmış vergi tutarlarının rapora eklenmesidir. Beyanname oluşturma, vergi oranı güncelleme veya resmî bildirim gönderme işlemi içermez.

Categories Sayfası ve Liste Seçimleri​

Categories sayfasındaki tek sütunlu tablo B1:B8 aralığındadır. Başlığın altında Sales Revenue, Cost of Sales, Income, Sales and marketing, Research and development, General and administrative ve Taxes olmak üzere yedi başlangıç kategorisi bulunur. Sales, Income, Expenses ve Taxes sayfalarındaki tür alanlarında bu tabloya başvuran liste doğrulamaları kullanılır. Böylece kategori yazımında aynı listeden seçim yapılması desteklenir.
Liste kuralları uyarı türündedir; farklı bir metin girilmesinin bütün durumlarda kesin biçimde engellendiği varsayılmamalıdır. Dashboard içindeki SUMIFS ölçütleri belirli İngilizce kategori metinlerini arar. Bu metinlerin değiştirilmesi veya listede yeni bir kategori açılması, özet formüllerinin otomatik olarak yeniden tasarlanması anlamına gelmez. Şablondaki Dashboard uyarısı da bu sayfanın kategori ve formüllerinin rastgele değiştirilmemesi gerektiğini belirtir. Yeni kategoriyle çalışılırken ilgili girişler ve özet bağlantıları birlikte kontrol edilmelidir.

Brüt Kârdan Net Kâra Hesaplama Akışı​

Dashboard üzerinde cari satış geliri E7, satış maliyeti E8 hücresindedir. Brüt kâr E16 hücresinde satış geliri eksi satış maliyeti olarak hesaplanır. Faaliyet giderleri E17 hücresinde birleştirilir; E18 hücresindeki faaliyet kârı, brüt kârdan bu toplamın çıkarılmasıyla elde edilir. E19 hücresindeki net kâr ise faaliyet kârına diğer gelirin eklenmesi ve vergi toplamının çıkarılmasıyla oluşur. Önceki dönem ve bütçe sütunlarında aynı sonuç aşamaları ayrı tutarlarla gösterilir.
Dosyada toplam 215 hücre formülü bulunur. SUMIFS kategoriye göre toplama yaparken, yapılandırılmış tablo başvuruları ve adlandırılmış alanlar sayfalar arasındaki ilişkileri kurar. Satış geliri için kullanılan Sales_Revenue adı, SalesRevenue tablosunun Current Period sütununu Sales Revenue ölçütüne göre toplar. Net_Profit adı Dashboard üzerindeki E19 hücresine başvurur. Bu adlar ayrı veri girişleri değildir; mevcut hesaplama veya sonuç hücrelerinin başka formüllerde kullanılmasını sağlar.

Yüzde Alanları ve Tablo Toplamlarının Okunması​

IF, IFERROR, ABS ve AND işlevleri yüzde hesaplarında birlikte kullanılır. Önceki dönem veya bütçe değeri cari tutara eşitse ilgili değişim formülü sıfır verir. Bölme işleminin sonuç üretemediği durumlarda bazı alanlarda kısa çizgi gösterilir. Bu işaret gerçek bir sıfır tutarla aynı anlamı taşımaz. Negatif değerler için de koşullu dallar bulunduğundan, oranların yalnız başlığına bakılarak basit bir çıkarma sonucu olduğu varsayılmamalıdır.
2026-10-21 bakım sürümünde Dashboard G7:H14 alanındaki ve dört giriş tablosunun toplam satırlarındaki yüzde değişimler, ilgili toplam tutarlardan hesaplanır. Cari tutarla karşılaştırma tutarının farkı, karşılaştırma tutarının mutlak değerine bölünür; böylece farklı büyüklükteki kalemlerin değişim yüzdeleri birbirine eklenmez. Önceki dönem ve bütçe için ayrı toplam karşılaştırması yapılır. Dashboard F sütunundaki bazı satışa pay alanları ise ortak satış geliri paydasına dayanan satır yüzdelerini SUMIFS ile birleştirmeye devam eder. Giriş tablolarının tutar toplamlarında SUBTOTAL işlevinin 109 seçeneği kullanılır. Filtreler bu tür toplamları etkileyebilir; bütün Dashboard hücreleri aynı filtre yöntemini kullanmadığından, rapor kontrolünde filtrelerin durumu ve oranların dayandığı alanlar birlikte incelenmelidir.

Kullanım Sırası ve Dosyanın Sınırları​

Kullanıma rapor başlığı, şirket adı ve dönem açıklamasının düzenlenmesiyle başlanır. Ardından dört giriş sayfasında kategori ve açıklamalar kontrol edilir; önceki dönem, bütçe ve cari dönem tutarları kendi sütunlarına yazılır. Son aşamada Dashboard üzerindeki satış geliri, satış maliyeti, gider grupları, diğer gelir ve vergi toplamları kaynak sayfalarla karşılaştırılır. Brüt kâr ile net kâr arasındaki ara sonuçların kontrol edilmesi, tek bir sonuç hücresine bakmaktan daha açık bir izleme sağlar.
Sayfalardaki Stated in 000s ifadesi binler cinsinden sunumu belirten bir açıklamadır. Bu metin, tutarları otomatik olarak binle çarpan veya bölen bir dönüşüm mekanizması değildir. Girilen verilerin ölçü birimi ve sunum notu birbiriyle tutarlı tutulmalıdır. Çalışma kitabı makro, Power Query, dış veri bağlantısı, grafik veya FILTER işlevi içermez. Banka hareketlerini indirmez, güncel finansal veri almaz ve kapanmış bir dönemin doğruluğunu kendiliğinden onaylamaz. Dosyanın sağladığı yapı, girilen dönem tutarlarını mevcut tablolar ve formüller üzerinden kâr zarar özetine dönüştürmektir.