NPV IRR PMT İşlevleriyle Finansal Değerlendirme Yapma

NBD (NPV), İÇ_VERİM_ORANI (IRR) ve DEVRESEL_ÖDEME (PMT) işlevleriyle finansal değerlendirme yapmak, bir yatırımın kazandırıp kazandırmayacağını ve bir kredinin taksitini birkaç formülle görmenizi sağlar. NBD gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değerini, İÇ_VERİM_ORANI projenin yıllık getiri oranını, DEVRESEL_ÖDEME ise eşit taksitli kredinin dönemlik ödemesini hesaplar. Bu sayfada üç işlevin söz dizimini, mantığını ve uygulamalı örneklerini bulacaksınız.

NPV (NBD) ile net bugünkü değer nasıl hesaplanır​

NBD (NPV), gelecekte beklenen nakit akışlarını iskonto oranıyla bugüne getirir ve toplamını verir. Söz dizimi şöyledir:
İşlev, ilk nakit akışını birinci dönemin sonunda gerçekleşmiş sayar. Bu yüzden bugün yapılan başlangıç yatırımını işlevin içine almayın; eksi işaretli olarak sonuca ayrıca ekleyin. Nakit akışları eşit aralıklı dönemlere ait olmalı ve oran da aynı dönem uzunluğuna göre verilmelidir; yıllık akışlar için yıllık oran kullanılır.
Sonuç sıfırdan büyükse proje, seçtiğiniz iskonto oranının üzerinde getiri sağlıyor demektir. Sonuç eksiyse proje bu oranda kendini karşılamaz. Finansal işlevleri Formüller > İşlev Kitaplığı > Finansal (Formulas > Function Library > Financial) menüsünden de ekleyebilirsiniz.

IRR (İÇ_VERİM_ORANI) ile projenin getiri oranı​

İÇ_VERİM_ORANI (IRR), net bugünkü değeri sıfıra eşitleyen iskonto oranını bulur. Söz dizimi şöyledir:
Değerler aralığına başlangıç yatırımı dahil tüm nakit akışlarını yazın; aralıkta en az bir eksi ve bir artı değer bulunmalıdır. Bulduğunuz oranı hedef getiri ya da sermaye maliyetinizle karşılaştırırsınız: iç verim oranı hedefin üzerindeyse proje cazip sayılır.
İşlev yinelemeli çalışır. Tahmin verilmezse başlangıç değeri %10 alınır; sonuç bulunamazsa #SAYI! hatası döner ve farklı bir tahmin girmeniz gerekir. Birbirini dışlayan projelerde yalnızca iç verim oranına bakmak yanıltıcı olabilir, bu yüzden NBD ile birlikte yorumlayın. Akışlar düzensiz tarihlerde gerçekleşiyorsa tarihli akış işlevleri (ANBD ve AİÇVERİMORANI) daha uygundur.

PMT (DEVRESEL_ÖDEME) ile kredi taksiti hesaplama​

DEVRESEL_ÖDEME (PMT), sabit faizli ve eşit taksitli (annuite) bir kredide her dönem ödenecek tutarı hesaplar. Söz dizimi şöyledir:

• oran: Dönem başına faiz oranıdır. Aylık taksit için yıllık oranı 12'ye bölün.
• taksit_sayısı: Toplam ödeme sayısıdır. Aylık ödemede vade, ay olarak girilir.
• bd: Kredi tutarıdır (bugünkü değer).
• gd: İsteğe bağlıdır; vade sonunda kalmasını istediğiniz bakiyedir. Boş bırakılırsa sıfır alınır.
• tür: İsteğe bağlıdır; 0 ödemenin dönem sonunda, 1 dönem başında yapıldığını belirtir.

Kredi tutarını artı girerseniz sonuç eksi çıkar, çünkü taksit bir nakit çıkışıdır. Pozitif görmek için formülün başına eksi işareti koyabilirsiniz. Taksidin faiz ve anapara kısımlarını ayrı görmek için FAİZTUTARI ve ANA_PARA_ÖDEMESİ işlevlerini kullanabilirsiniz.

1. Yatırım projesinin net bugünkü değeri​

Beş yıllık bir makine yatırımının nakit akışları B sütunundadır; başlangıç yatırımı eksi işaretlidir. Başlangıç yatırımı dışındaki akışlar NBD işlevine verilir, yatırım tutarı sonuca ayrıca eklenir. İskonto oranı B8 hücresindedir.
B9 hücresinde projenin net bugünkü değeri 25.876,10 olarak hesaplanır. Değer sıfırdan büyükse proje, belirlenen iskonto oranının üzerinde getiri sağlar; B10 hücresindeki karar Kabul olur. İskonto oranını değiştirerek sonucun orana ne kadar duyarlı olduğunu görebilirsiniz.

2. Projenin iç verim oranını hedefle karşılaştırma​

Dört yıllık bir projenin nakit akışları listelenmiştir. İç verim oranı, başlangıç yatırımı dahil tüm akışlar üzerinden hesaplanır ve yönetimin hedeflediği getiri oranıyla karşılaştırılır.
Projenin iç verim oranı %14,09 bulunur ve hedef oranla karşılaştırıldığında değerlendirme Hedefin üzerinde çıkar. B10 hücresindeki net bugünkü değer (18.839,97), hedef orana göre hesaplanmıştır. İç verim oranı hedefin üzerindeyse bu değerin sıfırdan büyük olması beklenir; iki ölçüt birbirini doğrular.

3. Aylık kredi taksiti ve toplam faiz maliyeti​

500.000 TL tutarında, 36 ay vadeli eşit taksitli bir kredinin bilgileri girilmiştir. Yıllık oran aylık orana çevrilerek DEVRESEL_ÖDEME işlevine verilir. Oranlar yalnızca örnek amaçlıdır; gerçek koşullar için bankanızın teklifine bakın.
Aylık taksit 22.901,90, vade sonunda ödenen toplam tutar 824.468,30, krediye ödenen toplam faiz ise 324.468,30 olarak hesaplanır. Formülün başındaki eksi işareti, DEVRESEL_ÖDEME işlevinin eksi döndürdüğü sonucu pozitif göstermek içindir. Faiz oranını ya da vadeyi değiştirerek farklı senaryoları hemen karşılaştırabilirsiniz.

Sık sorulan sorular​

NBD sonucu neden başlangıç yatırımını içermiyor?
Çünkü işlev ilk değeri birinci dönemin sonunda kabul eder. Dönem sıfırdaki yatırımı formülün dışında sonuca eklemeniz gerekir.

İÇ_VERİM_ORANI neden #SAYI! hatası veriyor?
Aralıkta hem eksi hem artı değer yoksa ya da işlev varsayılan tahminden başlayarak sonuca ulaşamıyorsa bu hata görülür. Akışları kontrol edin ve tahmin bağımsız değişkenine farklı bir oran girin.

Aylık taksit hesaplarken faiz oranını nasıl girmeliyim?
Yıllık oranı 12'ye bölerek aylık oran elde edin ve taksit sayısını ay olarak verin. Oran ve taksit sayısının dönem birimi aynı olmalıdır.

DEVRESEL_ÖDEME sonucu neden eksi çıkıyor?
Kredi tutarı artı girildiğinde ödeme nakit çıkışı sayıldığı için sonuç eksi işaretlidir. Formülün başına eksi koyarak pozitif taksit tutarını görebilirsiniz.

Kullanırken dikkat edin​

• Dönem birimlerini eşleştirin: DEVRESEL_ÖDEME işlevinde oran ve taksit sayısı aynı dönem birimine göre girilmelidir. Aylık ödemede yıllık oranı 12'ye bölmeyi ve vadeyi ay olarak yazmayı unutmayın.
• NBD işlevine başlangıç yatırımını eklemeyin: NBD, ilk değeri birinci dönemin sonunda kabul eder. Bugün yapılan yatırımı işlevin içine yazarsanız sonuç bir dönem kaymış olur; yatırımı formülün dışında ekleyin.
• Nakit akışlarının işaretini doğru verin: Çıkışları eksi, girişleri artı yazın. İÇ_VERİM_ORANI en az bir eksi ve bir artı değer gerektirir; aksi halde #SAYI! hatası alırsınız.
• Gerçek kredi maliyeti farklı olabilir: DEVRESEL_ÖDEME yalnızca faiz ve anapara üzerinden taksit hesaplar. Bankaların uyguladığı vergi, komisyon ve sigorta gibi kalemler taksidi değiştirebilir; oranlar ve yükümlülükler için güncel mevzuata ve banka teklifine başvurun.
• Sonucu tek ölçüte bağlamayın: Net bugünkü değer ve iç verim oranı birlikte değerlendirilmelidir. İskonto oranı varsayımı sonucu önemli ölçüde değiştirir; farklı oranlarla senaryo çalışması yapmak iyi bir uygulamadır.
• İlgili konular:
  • BD ve GD: Bugünkü değer ve gelecek değer hesapları.
  • TAKSİT_SAYISI ve FAİZ_ORANI: Vade ve faiz oranını geriye doğru bulmak için.
  • FAİZTUTARI ve ANA_PARA_ÖDEMESİ: Her taksidin faiz ve anapara payını ayırmak için.
  • DA ve AZALANBAKİYE: Varlıkların amortisman hesapları.
  • Veri Tablosu ve Hedef Ara: Oran ve vade senaryolarını denemek için.

Örneklerdeki tabloları indirilebilir Excel dosyasında kendiniz de deneyebilirsiniz.